Abd’de Yapay Zeka Düzenlemesi Beyaz Saray’da Yetki Krizine Takıldı

ABD’de yapay zeka düzenlemesi, Beyaz Saray içindeki görüş ayrılıkları nedeniyle çıkmaza girdi. Ticaret Bakanlığı, istihbarat kurumları ve sanayi yanlısı ekipler arasındaki çekişme, federal yapay zeka politikasını kilitledi.

Trump yönetiminde hazırlanan bir başkanlık kararnamesi son anda rafa kaldırılırken, NIST’in internet sitesinden CAISI’nin test duyuruları da kaldırıldı. Anthropic’in Mythos modelinin 10 binden fazla sıfırıncı gün açığı tespit ettiğini göstermesinin ardından yeni bir federal çerçeve hâlâ açıklanmadı.

Kararname 21 Mayıs’ta imzalanacaktı

21 Mayıs’ta imzalanması planlanan ve önde gelen yapay zeka şirketleriyle hükümet arasındaki işbirliğini resmileştirecek başkanlık kararnamesi, Trump tarafından son anda iptal edildi. Trump, kararname için “Amerika’nın yapay zeka teknolojisindeki üstünlüğünü zayıflatabilir” değerlendirmesini yaptı.

İptal edilen metin; sınır yapay zeka modelleri için piyasaya sürülmeden önce güvenlik değerlendirmeleri yapılmasını, CAISI’ye resmi yetki verilmesini ve en güçlü sistemleri geliştiren şirketler için raporlama yükümlülükleri oluşturulmasını öngörüyordu.

CAISI duyurusu neden kaldırıldı?

5 Mayıs’ta Ticaret Bakanlığı’na bağlı Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü bünyesindeki Center for AI Standards and Innovation (CAISI), Google DeepMind, Microsoft ve Elon Musk’ın xAI şirketiyle ön dağıtım test anlaşmaları duyurdu. Ancak bu açıklama günler sonra NIST’in sitesinden kaldırıldı.

CAISI çalışanlarına sayfanın kaldırılması söylendi, ancak gerekçe paylaşılmadı. Bu gelişme, federal yapay zeka politikasındaki belirsizliği daha görünür hale getirdi.

Mythos modeli güvenlik tartışmasını büyüttü

Anthropic’in Mythos modeli, tüm büyük işletim sistemleri ve web tarayıcılarında 10 binden fazla sıfırıncı gün açığı buldu. Modelin yazılım açıklarını otonom biçimde tespit edip kullanabilmesi, ulusal güvenlik yetkililerini harekete geçirdi.

Ulusal Siber Direktörü Ofisi, istihbarat kurumları bünyesinde büyük bir yapay zeka değerlendirme merkezi kurulmasını önerdi. Bu yaklaşım, yapay zeka sistemlerinin kamuya açılmadan önce istihbarat kurumlarınca incelenmesi gerektiğini savunan görüşü güçlendirdi.

ABD’de federal çerçeve hâlâ yok

Ticaret Bakanlığı yetkilileri ise değerlendirme sürecinin istihbarat kurumlarına taşınmasının şirketleri gönüllü işbirliğinden uzaklaştıracağını savunuyor. Bu görüşe göre, güvenlik testlerinin ulusal güvenlik aracına dönüşmesi sektörle güven ilişkisini zedeler.

ABD’de yaşanan bu kilitlenme, Avrupa Birliği’nin AI Act düzenlemesiyle de keskin bir tezat oluşturuyor. AB düzenlemesinin tam uygulaması Ağustos 2026’da başlayacak. Buna karşın ABD’de, Mythos’un ortaya koyduğu kapasitelere rağmen yeni bir federal yapay zeka düzenlemesi bulunmuyor.

Trump’ın göreve geldiği ilk gün Biden dönemindeki yapay zeka kararnamesini yürürlükten kaldırmasıyla birlikte mevcut federal çerçeve de ortadan kalkmıştı. Aradan 16 ay geçmesine rağmen yerine yeni bir sistem konulamadı.

Şimdi gözler, askıda kalan kararnameye ya da şirketlerin gönüllü taahhütlerine dayalı daha sınırlı bir modele çevrilmiş durumda.