Avustralya’da Fifo Sistemi: 14 Gün Çalışma 14 Gün İzin, Yüksek Ücret

Avustralya’daki madencilik sahalarında uygulanan FIFO (fly-in-fly-out) çalışma sistemi, 14 gün aralıksız çalışma ve 14 gün kesintisiz izin düzeniyle öne çıkıyor. Uzak ve izole maden bölgelerinde kullanılan modelde çalışanlar, günde 12 saatlik vardiyalarla görev yapıyor.

Sistemde damperli kamyon şoförü olarak çalışan 26 yaşındaki Ashlea’nın paylaştığı bilgiler, bu çalışma düzeninin ücret yapısını ve sunduğu zaman esnekliğini gündeme taşıdı. Madende geçirilen süre boyunca konaklama, ulaşım ve yemek giderleri işveren tarafından karşılanıyor.

FIFO çalışma sistemi nasıl işliyor?

FIFO modelinde personel, belirli bir süre maden sahasında kalıp ardından uzun bir dinlenme dönemine ayrılıyor. Bu düzende çalışanlar, 14 gün boyunca sahada kesintisiz mesai yapıyor ve sonrasında 14 gün evde dinleniyor.

Günde 12 saatlik vardiyalarla yürütülen sistem, bir çalışanın yılda toplam 22 hafta, yani yaklaşık 6 ay fiilen çalışması anlamına geliyor. Bu nedenle model, klasik ofis düzeninden farklı bir zaman planı sunuyor.

FIFO işlerinde ücretler ne kadar?

Madencilik sektöründe işe yeni başlayan ve “greenie” olarak adlandırılan kamyon şoförleri için ilk 3 aylık dönemde saatlik ücret 36,50 Avustralya doları seviyesinde uygulanıyor. Bu tutar yaklaşık 31 euro olarak ifade ediliyor.

• İlk 3 ay saatlik ücret: 36,50 Avustralya doları
• İlk 3 ay karşılığı: yaklaşık 31 euro
• 3. Ayın ardından saatlik ücret: yaklaşık 37 euro
• Deneyim ve sözleşmeye bağlı en yüksek saatlik ücret: 51,50 Avustralya doları
• Bu tutarın euro karşılığı: yaklaşık 45 euro

Ücretler, deneyim düzeyi ve sözleşme şartlarına göre değişiyor. Saatlik kazançtaki artış, FIFO sistemini gelir odaklı çalışanlar açısından dikkat çekici hale getiriyor.

Aylık ve yıllık gelir hesabı nasıl şekilleniyor?

Paylaşılan verilere göre bir FIFO çalışanının aylık ortalama geliri 5.000 ile 10.000 euro arasında değişiyor. Türk lirası karşılığı ise yaklaşık 266 bin lira ile 532 bin lira bandında gösteriliyor.

• Yıllık taban kazanç: 96.500 euro
• Yıllık taban kazancın TL karşılığı: yaklaşık 5 milyon 138 bin lira
• Prim ve bonus: 8.500 ile 10.000 euro
• Prim ve bonusun TL karşılığı: yaklaşık 426 bin lira
• Toplam yıllık brüt kazanç: yaklaşık 105.000 euro
• Toplam yıllık brüt kazancın TL karşılığı: yaklaşık 5 milyon 591 bin lira

Bu gelir kalemlerine ek olarak, maden sahasında kalınan süre boyunca temel yaşam giderlerinin işveren tarafından karşılanması toplam mali yükü azaltıyor. Böylece çalışanların elde ettiği net birikim potansiyeli de artıyor.

FIFO sistemi neden tercih ediliyor?

Bu çalışma modeli, yüksek gelir ile uzun dinlenme süresini bir arada sunması nedeniyle tercih ediliyor. Yılda yaklaşık 6 aylık boş zaman, çalışanlara uzun süreli seyahat ve kişisel planlama imkanı veriyor.

Paylaşılan örneklerde bu zaman diliminin Bali, Paris, Finlandiya, Suudi Arabistan ve Kolombiya gibi noktalara seyahat için kullanıldığı belirtildi. Ashlea ayrıca, erkek çalışanların ağırlıkta olduğu madencilik sektöründe kadın istihdamının artırılması gerektiğini de dile getirdi.