Ethereum Glamsterdam Güncellemesi 16 Haziran’da Son Test Aşamasına Girdi

Ethereum ağında planlanan Glamsterdam güncellemesi için son geliştirme ağları 16 Haziran’da devreye alındı. Çekirdek geliştiriciler, halka açık test ağlarına geçişten önce bu çatıda planlanan tüm Ethereum Improvement Proposal (EIP) değişikliklerini birlikte test etmeye başladı.

Mevcut takvime göre ana ağ aktivasyonunun 2026’nın ikinci yarısında gerçekleşmesi bekleniyor. Kesin tarih ise henüz açıklanmadı; son takvim, testnet sürecinin ardından netleşecek.

Ethereum Glamsterdam güncellemesi nedir?

Glamsterdam, Ethereum’un yürütme katmanındaki Amsterdam güncellemesi ile uzlaşma katmanındaki Gloas güncellemesini aynı hard fork içinde birleştiriyor. Ağ, proof-of-stake sistemine geçişten bu yana yürütme ve uzlaşma katmanlarındaki değişiklikleri bu yöntemle eş zamanlı olarak devreye alıyor.

Ethereum Foundation çekirdek geliştiricisi Parithosh Jayanthi, bu süreci ağ için önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirdi. Jayanthi, bunun Merge’den bu yana görülen en büyük çatallardan biri olabileceğini ve Ethereum’un ölçeklenme kapasitesine güçlü etki yapabileceğini söyledi.

EPBS ve Block-Level Access Lists ne getiriyor?

Glamsterdam paketinin merkezinde iki önemli teklif bulunuyor: EIP-7732 ve EIP-7928. Bu iki başlık, blok üretim süreci ile işlem işleme verimliliğinde doğrudan değişiklik öngörüyor.

• EIP-7732: Enshrined Proposer-Builder Separation (ePBS) modelini getiriyor.
• EIP-7732: Blok oluşturma ve blok önerme işlevlerini Ethereum protokolünün çekirdek yapısına taşıyor.
• EIP-7732: Geliştiricilere göre MEV manipülasyonu için oluşan alanı daraltmayı hedefliyor.
• EIP-7732: Offchain relay kullanımına bağlı merkezileşme endişelerini azaltmayı amaçlayan bir yapı sunuyor.
• EIP-7928: Block-Level Access Lists sistemini ekliyor.
• EIP-7928: Her bloğun hangi hesaplara ve sözleşme verilerine erişeceğini önceden ilan etmesine imkan tanıyor.
• EIP-7928: İstemci yazılımlarının veriyi önceden yükleyip işlemleri paralel biçimde işleyebilmesini sağlıyor.

Geliştiricilere göre bu yapı, blok yürütmesini daha hızlı, daha öngörülebilir ve optimizasyon açısından daha düşük maliyetli hale getirebilir. Doğrulayıcılar açısından da ayrı bir oluşturucu blok hazırlasa bile önerilen blok için ödeme güvencesi sağlanması hedefleniyor.

Gas limiti ve işlem kapasitesi ne kadar artacak?

Glamsterdam güncellemesi, işlem ücretlerinin hesaplama maliyetini daha yakından yansıtmasını amaçlayan kapsamlı bir gas yeniden fiyatlamasını da içeriyor. Bu kapsamda blok başına gas limitinin 60 milyondan 200 milyona çıkarılması planlanıyor.

• Mevcut gas limiti: 60 milyon
• Hedeflenen yeni gas limiti: 200 milyon
• Hedeflenen işlem kapasitesi: 10.000 TPS
• Bugünkü seviyeye göre artış: yaklaşık 10 kat
• Öngörülen ücret düşüşü: %78,6

Destekleyen isimler, bu düşüşün hem basit transferlerde hem de karmaşık akıllı sözleşme çağrılarında görülebileceğini belirtiyor. Yüksek seviyeli hesaplama işlemlerinin ucuzlaması, ham durum erişiminin ise daha pahalı hale gelmesi bekleniyor.

Ana ağ tarihi belli mi, sıradaki güncelleme hangisi?

Ethereum geliştiricileri, Glamsterdam sonrası gelecek bir sonraki kilometre taşının adını da Hegota olarak belirledi. Bu adlandırma, ağ yol haritasındaki hazırlıkların şimdiden sürdüğünü gösteriyor.

Bununla birlikte Glamsterdam için daha önce 2026’nın ilk yarısı işaret edilmişti. Daha sonra değişikliklerin ölçeği gerekçe gösterilerek aktivasyon tarihi ikinci yarıya ötelenmiş oldu.

Şu aşamada kesinleşmiş bir ana ağ tarihi bulunmuyor. Halka açık test ağlarına geçiş ve bu süreçte alınacak sonuçlar, son takvimi belirleyecek.

Kaynak: Bitcoin News