ABD ile İran arasında yeniden tırmanan askeri gerilim, küresel petrol piyasalarında sert yükselişe yol açtı. Brent petrolün varil fiyatı, Hürmüz Boğazı'ndaki enerji sevkiyatına ilişkin arz endişeleriyle 85 doların üzerine çıkarak son bir ayın en yüksek seviyesine ulaştı.

Fiyatların yönü Türkiye'yi de doğrudan ilgilendiriyor. Enerjide dışa bağımlı olan ülkede petroldeki her yükseliş; akaryakıt fiyatlarına, enflasyona ve enerji ithalatı üzerinden cari dengeye yansıyor.

Gerilim nasıl tırmandı?

Taraflar arasında geçen ay sağlanan ateşkesin fiilen sona ermesinin ardından, ABD'nin İran'daki hedeflere yönelik operasyonları yeniden başladı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) çok sayıda hedefe hava saldırısı düzenlendiğini açıklarken, İran Devrim Muhafızları bölgedeki ABD üslerini hedef aldıklarını duyurdu.

Piyasaların odağına, dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı yerleşti. Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçiyor.

Fiyatlarda hareket ne kadar sert?

Brent petrol, gerilimin yeniden alevlendiği ilk işlem gününde yüzde 9,6 sıçrayarak Mayıs 2020'den bu yana en güçlü günlük performansını kaydetti. İlerleyen günlerde de yükselişini sürdüren Brent, 85-87 dolar bandında dalgalandı.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, ham petrol stokları geçen hafta 1,7 milyon varil azaldı; bu düşüş, piyasa beklentisinin altında kaldı.

110 dolar senaryosu masada

Yatırım bankası Goldman Sachs, Körfez bölgesinden petrol ihracatındaki toparlanmanın gecikmesi halinde Brent petrolün yılın son çeyreğinde 110 doların üzerine çıkabileceğini öngördü. Banka, gerilimin azalması ve üretimin hızlı toparlanması durumunda ise fiyatların yıl sonuna doğru 60 dolar seviyelerine gerileyebileceğini değerlendirdi.

Türkiye'ye etkisi ne?

Petrol fiyatlarındaki yükseliş, Türkiye'de akaryakıt zamları yoluyla doğrudan hane bütçelerine yansıyor. Aynı zamanda enerji ithalat faturasını büyüterek cari denge ve enflasyon görünümü üzerinde baskı oluşturuyor.

Petrol fiyatlarının yönünü kısa vadede Orta Doğu'daki çatışmanın seyri ve Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik gelişmeleri belirleyecek. Enerji altyapısının hedef alınması halinde fiyatların yeniden 100 dolara yaklaşabileceği, diplomatik çözümde ise 75-80 dolar bandına gerileyebileceği değerlendiriliyor.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.