Tıbbi müdahaleler öncesinde hastadan alınan bilgilendirilmiş rıza, artık elektronik ortamda da verilebilecek. Sağlık Bakanlığı'nın hazırladığı Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik, bugün 27 Ekim 2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Büyük cerrahi operasyonlar, girişimsel işlemler, anestezi ve sedasyon gibi müdahalelerden önce hastanın rıza formunu onaylaması zorunlu. Yeni düzenlemeyle bu onay, kâğıt ve ıslak imzanın yanı sıra e-Nabız üzerinden ya da cep telefonuna gönderilen tek kullanımlık şifreyle de verilebilecek. Yönetmelik birinci, ikinci ve üçüncü basamak tüm sağlık tesislerini kapsıyor.

Düzenleme, hastanın müdahale öncesinde yeterli, anlaşılır ve zamanında bilgilendirilmesi ile özgür iradesiyle karar vermesi ilkesini koruyor. Sürecin güvenli, izlenebilir ve denetlenebilir olması, kayıtların bütünlüğü ve gizliliğinin sağlanması da temel ilkeler arasında sayılıyor.

Reklamlar

Rıza nasıl verilecek?

Elektronik rıza iki yoldan alınabilecek: e-Nabız ya da sağlık tesisinin elektronik haberleşme aracı. Süreç şu adımlarla işleyecek:

  1. Sağlık meslek mensubu sisteme giriş yapar ve rıza formunu onaylayarak hastaya elektronik ortamda sunar.
  2. Hasta formu, cep telefonuna gelen SMS'teki bağlantıdan ya da e-Nabız'dan açarak inceler.
  3. Müdahaleyi kabul eden hastaya, yalnızca o işlem için geçerli tek kullanımlık şifre (SMS OTP) gönderilir.
  4. e-Nabız yolunda hasta şifreyi kendisi girer; tesis aracılığıyla yürüyen süreçte ise şifreyi sağlık meslek mensubuyla paylaşır, mensup bunu sisteme girer.
  5. Doğrulama tamamlandığında rıza alınmış sayılır.

Kimlik ve telefon doğrulaması şart

Müdahaleden önce hem hastanın hem de süreci yürüten sağlık meslek mensubunun kimliği doğrulanacak; bu adım tamamlanmadan elektronik rıza süreci başlatılamayacak. Sağlık meslek mensubunun Bakanlığın Entegre Kurumsal İşlem Platformunda tanımlı ve aktif olması gerekiyor.

Hastanın da doğrulanmış bir cep telefonu numarası olmalı. Sağlık tesisinde şifreyle doğrulanan numara 12 ay geçerli olacak, süre dolunca yeniden doğrulama yapılacak.

Destek gereken hastalar için kolaylık

Dijital sistemleri kullanmakta zorlanan ya da sağlık durumu veya engelliliği nedeniyle desteğe ihtiyaç duyan hastalar, telefonlarına gelen doğrulama kodunu tesisteki yetkili personele iletebilecek. Personel kodu sisteme girerek rızayı kaydedecek.

Küçük ya da kısıtlı hastalarda işlemleri kanuni temsilci yürütecek. Temsilci yoksa, hazır bulunmuyorsa veya elektronik ortamda doğrulanamıyorsa rıza elektronik olarak alınamayacak.

Kayıtlar e-Nabız'da görülebilecek

Elektronik rıza formları Bakanlığın merkezi sağlık veri sistemine aktarılacak ve hastalar bunlara e-Nabız üzerinden ulaşabilecek. Her işlemde rıza beyanının tarih ve saati, şifrenin gönderilip doğrulanmasına ilişkin bilgiler, işlemi yürüten sağlık meslek mensubu ile şifreleme ve zaman damgası gibi güvenlik bilgileri kayda geçecek. Bu kayıtlar, kâğıt rıza belgeleriyle aynı saklama ve imha sürelerine tabi olacak.

Kişisel veriler Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na göre işlenecek; Bakanlık ve sağlık tesisleri, Siber Güvenlik Kanunu kapsamında teknik ve idari tedbirleri alacak. Bakanlık; kayıt standartları, şifreleme, zaman damgası ve SMS altyapısı gibi konularda ek usul ve esas belirlemeye yetkili olacak. Yönetmelikte hüküm bulunmayan konularda Hasta Hakları Yönetmeliği uygulanacak. Düzenlemeyi Sağlık Bakanı yürütecek.