Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde (KDC) süren Bundibugyo türü Ebola salgınının büyümeye devam ettiğini duyurdu. 17 Temmuz itibarıyla doğrulanan vaka sayısı 2 bini aşarken, can kaybı yaklaşık 800'e ulaştı.

DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, mevcut salgının kayıtlardaki en hızlı yayılan Ebola salgını olduğunu ve tarihteki en büyük üçüncü salgınla karşı karşıya olunduğunu belirtti. Bu türe karşı henüz onaylanmış bir aşı veya tedavi bulunmuyor.

Salgın hangi noktaya geldi?

KDC Sağlık Bakanlığı ve DSÖ verilerine göre salgın, başlangıç noktası olan Ituri eyaletinin dışına da yayıldı. Vakaların birden fazla eyalette görülmesi, müdahaleyi güçleştiren en önemli etkenlerden biri olarak öne çıkıyor.

  • Doğrulanan vaka: 2 bini aştı (17 Temmuz)
  • Can kaybı: yaklaşık 800
  • Genel ölüm oranı: yaklaşık yüzde 36
  • Yayıldığı eyaletler: Ituri, Kuzey Kivu, Güney Kivu, Haut-Uele ve Tshopo

DSÖ Afrika Bölge Direktörlüğü, haftalık yeni vaka sayısının salgının başından bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştığını bildirdi. Yetkililere göre ölümlerin önemli bir bölümü sağlık kuruluşları dışında gerçekleşiyor; bu da çok sayıda hastanın zamanında tedaviye ulaşamadığını gösteriyor.

Neden bu kadar zorlu bir salgın?

Ebola virüsünün insanlarda hastalığa yol açan dört türü bulunuyor. KDC'de daha önce sıkça görülen "Zaire" türünün aksine, on yılı aşkın süredir görülmeyen Bundibugyo türü, salgının kontrol altına alınmasını zorlaştırıyor.

Bölgedeki silahlı çatışmalar, güvenlik sorunları ve halkın tıbbi müdahaleye zaman zaman direnç göstermesi, etkilenen bölgelere erişimi ve müdahalenin etkinliğini sınırlıyor. Tedros, bu koşulların operasyonları güçleştirdiğini vurguladı.

Aşı çalışmaları ne durumda?

Salgına karşı umut veren gelişmelerden biri, aşı çalışmalarının klinik aşamaya geçmesi. Oxford Üniversitesi'ne bağlı Oxford Aşı Grubu ve Pandemic Sciences Institute araştırmacıları, Bundibugyo türüne yönelik geliştirilen aşı adayı için erken aşama insan denemesini başlattı.

Çalışmada, 18-55 yaş arası 50 sağlıklı gönüllüde aşının güvenliği ve bağışıklık yanıtı değerlendirilecek. Aşı, Oxford/AstraZeneca'nın COVID-19 aşısında kullanılan viral vektör platformunu temel alıyor. Programa ortak olan Hindistan Serum Enstitüsü, aşı adayından yaklaşık 620 bin doz üreterek stokladığını, bunların bir bölümünü ise klinik çalışmada kullanılmak üzere gönderdiğini açıkladı.

Uluslararası müdahale

DSÖ, mayıs ayında KDC ve Uganda'daki salgın nedeniyle "uluslararası önemi haiz halk sağlığı acil durumu" ilan etmiş, ancak durumun henüz küresel pandemi seviyesine ulaşmadığını belirtmişti. Bölgesel risk düzeyi ise "yüksek" olarak sınıflandırıldı.

Tedros ve Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (Africa CDC) Genel Direktörü Jean Kaseya'nın, salgının merkez üssü Bunia kentini ziyaret ederek çalışmaları yerinde incelemesi bekleniyor. Ayrıca Çin, Uganda'nın talebi üzerine bölgeye teknik destek sağlamak amacıyla sağlık uzmanlarından oluşan bir ekip gönderdi.