Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) haftalık para ve banka istatistiklerine göre, yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatında bireysel ve kurumsal tarafta zıt yönlü bir hareket yaşandı. Pariteden arındırılmış verilere göre gerçek kişilerin döviz mevduatı 652 milyon dolar geriledi.

Buna karşın tüzel kişilerin, yani şirketlerin döviz mevduatı aynı dönemde 1,5 milyar dolar arttı. Böylece toplam tabloda bireysel ve kurumsal davranış arasında belirgin bir ayrışma ortaya çıktı.

Pariteden arındırma neden önemli?

Döviz mevduatı verileri açıklanırken "pariteden arındırılmış" ifadesi kullanılıyor. Bunun nedeni, euro ve diğer para birimlerinin dolar karşısındaki değer değişimlerinin, dolar cinsinden hesaplanan mevduat tutarını yapay olarak değiştirebilmesi.

Parite etkisi ayıklandığında, mevduattaki değişimin gerçekten miktar kaynaklı mı yoksa kur hareketinden mi kaynaklandığı daha net görülebiliyor.

Bireysel tarafta ne değişiyor?

Gerçek kişilerin döviz mevduatındaki azalış, tasarruf sahiplerinin bir bölümünün dövizden Türk lirasına ya da altın gibi alternatif araçlara yönelmiş olabileceğine işaret ediyor.

Türk lirası mevduat faizlerinin cazipliği ve kur beklentilerindeki seyir, bireysel tasarruf tercihlerini etkileyen başlıca unsurlar arasında yer alıyor.

Şirketler neden döviz tutuyor?

Kurumsal taraftaki artış ise şirketlerin nakit ve döviz yükümlülüğü yönetimiyle ilişkilendiriliyor. İthalat ödemeleri, dış borç servisi ve nakit akışı planlaması, şirketlerin döviz pozisyonlarını farklı gerekçelerle belirlemesine yol açabiliyor.