Felsefe akımı · İslam felsefesi

Tasavvuf ve vahdet-i vücûd

Nefsi arındırarak Allah’a manevi yakınlığı amaçlayan tasavvuf, İbn Arabî’yle derin bir varlık felsefesine, Mevlânâ’yla aşkı merkeze alan bir şiir ve hikmet geleneğine dönüştü. ‘Vahdet-i vücûd’ (varlığın birliği), gerçek varlığın yalnızca Allah’a ait olduğunu, çokluğun O’nun tecellisi olduğunu anlatır.

Temel ilkeleri

  1. Gerçek varlık birdir; evrendeki çokluk ilahi isimlerin tecellisidir.
  2. İnsan-ı kâmil, ilahi sıfatları kendinde yansıtan yetkin insandır.
  3. Hakikate akıl yürütmenin yanı sıra sevgi, arınma ve keşifle ulaşılır.

Temsilcilerinin sözlerinden

Kalbim her sûrete açık oldu: Ceylanlara otlak, rahiplere manastır…

İbn ArabîTercümânü’l-Eşvâk

Dinle, bu ney nasıl şikâyet ediyor; ayrılıkları nasıl anlatıyor.

MevlânâMesnevî I, 1. beyit

Şüphe etmeyen düşünmez, düşünmeyen göremez; görmeyen de körlük ve şaşkınlık içinde kalır.

GazâlîMîzânü’l-Amel

Sıkça sorulanlar

Tasavvuf ve vahdet-i vücûd nedir?

Nefsi arındırarak Allah’a manevi yakınlığı amaçlayan tasavvuf, İbn Arabî’yle derin bir varlık felsefesine, Mevlânâ’yla aşkı merkeze alan bir şiir ve hikmet geleneğine dönüştü. ‘Vahdet-i vücûd’ (varlığın birliği), gerçek varlığın yalnızca Allah’a ait olduğunu, çokluğun O’nun tecellisi olduğunu anlatır.

Tasavvuf ve vahdet-i vücûd akımının temel ilkeleri nelerdir?

Gerçek varlık birdir; evrendeki çokluk ilahi isimlerin tecellisidir. İnsan-ı kâmil, ilahi sıfatları kendinde yansıtan yetkin insandır. Hakikate akıl yürütmenin yanı sıra sevgi, arınma ve keşifle ulaşılır.

Tasavvuf ve vahdet-i vücûd akımının temsilcileri kimlerdir?

Başlıca temsilcileri: İbn Arabî, Mevlânâ ve Gazâlî. Diğer önemli isimler: Sadreddin Konevî, Yunus Emre, Abdülkerîm el-Cîlî.

Diğer akımlar