İsrail'in Gazze'de 10 Ekim 2025'te ilan edilen ateşkese yönelik ihlalleri, Temmuz 2026 itibarıyla sürüyor; anlaşmanın ikinci aşamasına geçiş ise tıkanmış durumda. Türkiye'nin de aralarında bulunduğu sekiz ülke, İsrail'in tekrarlanan ihlallerini ortak bir bildiriyle kınayarak tarafları itidale çağırdı.

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi'nin (OCHA) 19 Haziran 2026 tarihli verilerine göre, ateşkesin ilan edilmesinden bu yana 1.000'den fazla Filistinli hayatını kaybetti. Sahadan gelen yeni saldırı haberleri, uluslararası düzeyde artan diplomatik tepkiyi de beraberinde getirdi.

Ortak bildiriyi hangi ülkeler imzaladı?

Türkiye'nin de aralarında bulunduğu sekiz ülkenin dışişleri bakanları, İsrail'in ateşkes ihlallerini 1 Şubat 2026'da yayımladıkları ortak bildiriyle şiddetle kınadı. Katar Dışişleri Bakanlığı tarafından paylaşılan metne göre bildiriye imza koyan ülkeler şunlar:

  • Türkiye
  • Katar
  • Mısır
  • Ürdün
  • Birleşik Arap Emirlikleri
  • Suudi Arabistan
  • Endonezya
  • Pakistan

Bildiride, ihlallerin gerginliği tırmandırma ve istikrarı sağlamaya yönelik çabaları baltalama riski taşıdığı belirtildi. Metinde, saldırıların binden fazla Filistinlinin ölümüne veya yaralanmasına yol açtığı ifade edilerek Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkına dayalı adil ve kalıcı barış vurgusu yapıldı.

Sekiz ülke, tüm taraflara sorumluluklarını yerine getirme ve itidal gösterme çağrısında bulunarak süreci baltalayacak adımlardan kaçınılmasını istedi. Bildiride, ateşkesin korunmasının bölgenin yeniden imarı ve toparlanması için ön koşul olduğu da vurgulandı.

Sahadaki ihlaller ve ikinci aşamadaki tıkanıklık

Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkes, ilk haftalarda çatışmaları büyük ölçüde durdurmuş; ancak ilerleyen aylarda karşılıklı ihlal iddiaları süreci giderek kırılganlaştırmıştı.

Ateşkes, ABD'nin arabuluculuğundaki Gazze Çatışmasını Sona Erdirme Planı kapsamında ilan edilmiş; BM Güvenlik Konseyi de 17 Kasım 2025'te 2803 sayılı kararla çerçeveyi onaylamıştı. Ancak süreç, sekiz ayın ardından hâlâ birinci aşamada.

Planın ilk aşaması çatışmaların durdurulması ve İsrail güçlerinin belirlenen hatta çekilmesini; ikinci aşaması ise Hamas'ın silahsızlandırılmasını, Uluslararası İstikrar Gücü'nün konuşlandırılmasını ve İsrail'in tam çekilmesini kapsıyor.

Güvenlik Konseyi raporuna göre İsrail ordusu, nisan sonunda Gazze'nin yüzde 64'ünü kontrol ederek birinci aşamada izin verilen yüzde 50 sınırını aştı. Başbakan Binyamin Netanyahu'nun 28 Mayıs 2026'da güçlere bölgenin yüzde 70'ini ele geçirme talimatı verdiği bildirildi.

Hamas ise süregelen saldırılar ve insani kısıtlamalar nedeniyle silah bırakmayı reddediyor; örgüt, İsrail'i kendi ateşkes yükümlülüklerini ihlal etmekle suçluyor.

Türkiye'nin ateşkes sürecindeki rolü

Türkiye; Katar ve Mısır'la birlikte ateşkesin korunması ve ikinci aşamaya geçiş için yürütülen arabuluculuk temaslarında yer alıyor. Ankara, sürecin başından bu yana insani yardım girişinin artırılması ve kalıcı bir çözüm için baskının sürdürülmesi gerektiğini savunuyor.

Aynı sekiz ülke, 23 Temmuz 2026'da bu kez Mescid-i Aksa'ya yönelik ihlallere ilişkin ayrı bir ortak bildiri daha yayımlayarak İsrail'e karşı ortak diplomatik hattını sürdürdü. Mevcut tablo, ateşkes ilan edilmesine karşın sahadaki şiddetin sona ermediğini ve ikinci aşamaya geçişin taraflar arasındaki güven sorunuyla kilitlendiğini gösteriyor.