TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunun 2 Kasım 2026 Pazartesi günkü toplantısında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile bağlı kuruluşların bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporları görüşüldü. İYİ Parti Balıkesir Milletvekili Burak Dalgın, bakanlığın bütçesine ilişkin görüşlerini beş başlıkta açıkladı.

Kaynak: Sanayiye ayrılan pay

Dalgın, bakanlıktaki yapay zekâ, savunma sanayi ve teknoloji ekosistemi çalışmalarını ilgiyle izlediklerini belirterek sözlerine başladı. Ardından bütçeden sanayiye ayrılan payın kırkta 1 olduğunu söyledi. Faize 4 trilyon lira ayrıldığını belirten Dalgın, sanayiye ayrılan paranın en büyük bin sanayi şirketinin iki aylık faiz gideri kadar olduğunu ifade etti. Bu şirketlerin faaliyet kârının yüzde 85'ini finansman giderine ayırdığını, on yıllık ortalamanın yüzde 64 olduğunu dile getirdi.

Dalgın, 1 trilyon liradan fazla KDV alacağının ödenmesini ve esnaf için vergi ile SGK yapılandırması yapılmasını istedi. Reel sektörün net döviz açığının 213 milyar dolara çıktığını da söyledi. Fon meselesinin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını da ilgilendirdiğini belirten Dalgın, Bakan'dan bu konuda tutum belirlemesini istedi.

Reklamlar

Büyüme, istihdam ve verimlilik

Dalgın'a göre Ağustos 2026 sanayi üretim endeksi Şubat 2022 düzeyinde. Sanayi istihdamının 2021 sonunda 6,5 milyon olduğunu, bugün de aynı düzeyde bulunduğunu söyledi. Savunma sanayisinin ihracatın yüzde 3,5'ini, sanayi istihdamının yüzde 1,5'ini oluşturduğunu belirten Dalgın, imalat sanayisinin yüzde 78'inin orta ve düşük teknolojide olduğunu kaydetti. İstihdam programının ödeneğinin yüzde 9 artırıldığını, enflasyon hedefinin ise yüzde 21 olduğunu belirterek bunun reel olarak küçülme anlamına geldiğini savundu.

Dalgın, en büyük 1.000 sanayi şirketindeki ortalama ücretin asgari ücretin 3,5 katı olduğunu söyledi. Mal ihracatında dünyada 31'inci, nüfusta 18'inci sırada olunduğunu belirtti. Bakan'ın, toplam faktör verimliliğinin yüzde 1,2 artacağı yönündeki hedefine değinen Dalgın, 2010-2024 döneminde bu artışın yüzde 1'i bulmadığını, 2024'te negatif olduğunu dile getirdi. HIT-30 kapsamında yüksek ve orta yüksek teknoloji yatırımlarının imalat teşvik belgelerindeki oranının 2025'te yüzde 47, 2027, 2028 ve 2029'da yüzde 44 olduğunu aktardı.

BYD teşvikleri ve Made in Europe

Dalgın, 18 Temmuz 2025'te verdiği soru önergesine Bakan'ın, BYD yatırımının mevcut teşvik sınırları içinde desteklendiği yönünde yanıt verdiğini söyledi. Haziran 2026'da yatırımın ilerlemeyeceğinin büyük ölçüde ortaya çıktığını belirten Dalgın, ikinci önergede Bakan'ın, yatırımlar tamamlanmazsa teşviklerin geri ödenmesine yönelik müeyyidelerin mevzuatta düzenlendiğini bildirdiğini aktardı. Dalgın, yatırımın gerçekleşmeyeceğinin ne zaman belli olduğunu, teminat yapısının ne olduğunu ve teşviklerin geri alınıp alınmadığını sordu.

Avrupa'nın korumacılığının sürebileceğini söyleyen Dalgın, “Made in Europe” uygulamasının otomotiv sektörü ve diğer sektörler açısından risk oluşturduğunu belirtti. Bakan'ın bu konuda ne yapmak istediğini dinlemek istediğini kaydetti.