Türkiye'nin 2026-2030 dönemini kapsayan Yapay Zekâ Eylem Planı çerçevesinde, kamu yatırım programlarından yapay zekâ projelerine en az yüzde 2 pay ayrılması kararlaştırıldı. Kamu kurumları ayrıca yerli yapay zekâ çözümlerinin ilk alıcısı ve referans müşterisi olacak.

Bu yaklaşım, kamu kaynaklarını yerli yapay zekâ ekosistemini harekete geçirecek projelere yönlendirmeyi amaçlıyor. Kamu alımlarında yapay zekâya alan açılması, girişimlerin ölçeklenmesi açısından önemli bir kaldıraç olarak değerlendiriliyor.

Yüzde 2 hedefi neyi kapsıyor?

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Milli Teknoloji ve Yapay Zeka Genel Müdürü Sadullah Uzun, kamu yatırım bütçesinin yüzde 2'sinin yapay zekâ çözümlerine harcanması gibi ciddi bir hedef konulduğunu hatırlattı. Uzun'a göre bu hedef, ekosistemi motive eden ve Türkiye'ye yatırımı teşvik eden bir unsura dönüşüyor.

Kamu kurumlarının yerli çözümlere referans oluşturması, teknoloji girişimlerinin ilk müşterilerini bulması açısından kritik görülüyor. Plan, sağlık, enerji ve akıllı üretim gibi öncelikli alanlarda KOBİ'lerin yapay zekâ çözümlerine erişimini de destekleyecek.

Planın dört ekseni

Yapay Zekâ Eylem Planı; "fark et, istifade et, üret ve yönet" olmak üzere dört temel eksen üzerine kuruldu. Yüzde 2 hedefi, "istifade et" ekseninin öne çıkan başlıklarından biri.

"Üret" ekseninde KOBİ'lere yönelik yapay zekâ kuponlarının hayata geçirilmesi ve yerli modellerin geliştirilmesi hedefleniyor. "Yönet" ekseninde ise düzenleyici çerçeve ve altyapı yatırımları yer alıyor.

Ne kadar kaynak öngörülüyor?

Plan kapsamında açıklanan destek ve teşvik bütçesi dikkat çekiyor. Yetkililerin verdiği bilgiye göre, biri veri merkezleri biri doğrudan yapay zekâ olmak üzere iki çağrıda toplam 3,1 milyar dolarlık teşvik söz konusu.

  • Veri merkezi, bulut ve yapay zekâ altyapılarında en az 10 milyar dolarlık özel sektör ağırlıklı kaynağın harekete geçirilmesi hedefleniyor.
  • 2030'a kadar veri merkezi kurulu gücünün 1 GW seviyesine çıkarılması planlanıyor.
  • İki yıl içinde 5 milyon vatandaşın yapay zekâ okuryazarlığına ulaşması ve 10 bin ileri düzey uzman yetiştirilmesi amaçlanıyor.

Sürecin arka planı

Yapay zekâ ekonomisinin merkezinde artık işlem gücü, enerji ve veri altyapısı yer alıyor. ABD ve Çin başta olmak üzere birçok ülke, bu alanda kamu destekli büyük yatırım programları yürütüyor.

Türkiye'nin planı da teknoloji, enerji, finansman ve insan kaynağını aynı ekosistemde buluşturmayı hedefliyor. Kamunun ilk alıcı rolü, yerli girişimlerin referans oluşturmasında belirleyici olabilir.