Kamuda çalışan ve 2017'deki büyük kadro düzenlemesinin kapsamı dışında kalan taşeron işçiler için kritik hafta. TBMM Genel Kurulu'nda görüşülen 86 maddelik torba kanun teklifinin 55 maddesi kabul edilirken, kalan bölümde yaklaşık 100 bin taşeron işçiyi ilgilendiren kadro düzenlemesinin yer alması bekleniyor. Milyonlarca çalışanın yakından izlediği pakette ayrıca birinci derecedeki memurlar için 3600 ek gösterge ve Bağ-Kur prim gününün 9.000'den 7.200'e indirilmesi gibi başlıklar da bulunuyor.

Kimler kapsam dışında kalmıştı?

Aralık 2017'de çıkarılan 696 sayılı KHK ile kamuda hizmet alımı yoluyla çalışan taşeron işçilerin büyük bölümü sürekli işçi (4D) kadrosuna geçirilmişti. Ancak düzenleme herkesi kapsamadı: Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT'ler) bünyesinde çalışanlar, belediye şirketlerinde istihdam edilenler ve hizmet alımı tanımının dışında tutulan bazı gruplar kadro hakkından yararlanamadı. Hastane bilgi yönetim sistemi çalışanları, çağrı merkezi personeli ve üniversite yemekhane işçileri gibi kesimler de yıllardır kapsam dışında kalmanın yarattığı mağduriyeti dile getiriyor.

Sektör kaynaklarına göre bugün kadro bekleyen işçi sayısı 90-100 bin civarında. Belediye şirketlerinde çalışan yüzbinlerce işçi ise ayrı bir statüde bulunuyor; sendika ve dernekler, belediye ve il özel idaresi şirketlerindeki personelin norm kadroya geçirilmesi talebini uzun süredir gündemde tutuyor.

Bakan Işıkhan: Çalışmalar devam ediyor

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, kapsam dışında kalan işçiler ve KİT çalışanlarıyla ilgili çalışmaların "devam ettiğini" belirterek taşeron işçilerin kadroya geçiş sürecinin sürdüğünü ifade etti; ancak somut bir tamamlanma tarihi vermedi. Türk-İş Genel Başkanı Ergün Atalay ise beklentiyi net biçimde ortaya koydu: "KİT'lerle ilgili bir çalışmaları var ama KİT'lerin dışında çalışanlar da var." Atalay, bütün taşeron işçilerin kadro sorununun çözülmesini istediklerini vurguluyor. Hak-İş de tüm işçilerin kadroya alınması için mücadele edeceğini açıkladı.

Muhalefet cephesinde CHP, daha önce sunduğu kanun teklifleriyle 2017 düzenlemesinden yararlanamayan taşeron işçilere kadro verilmesini savunmuş; teklif gerekçelerinde özellikle kadroya geçişte aranan "davadan feragat" şartının yarattığı hak kayıplarına dikkat çekmişti.

Torba yasada başka neler var?

Taşeron düzenlemesinin içinde yer alması beklenen pakette; 500 binden fazla memuru ilgilendiren 3600 ek gösterge düzenlemesi, yaklaşık 1 milyon kişiyi etkileyecek Bağ-Kur prim gününün 7.200'e indirilmesi, ev kadınlarına isteğe bağlı sigortada prim desteği, doğum yapan kadınlara yıpranma payı ve tamamlayıcı emeklilik sistemi gibi başlıklar da bulunuyor. Kamuda çalışan geçici işçilerin çalışma sürelerinin uzatılmasına ilişkin maddeler ise Genel Kurul'da kabul edilmiş durumda.

2017'den bugüne yaşananlar

Taşeron sisteminin tasfiyesi, Türkiye çalışma hayatının son on yılına damga vuran süreçlerden biri oldu. 696 sayılı KHK ile genel bütçeli kurumlarda çalışan yüz binlerce taşeron işçi sürekli işçi kadrosuna, belediye bünyesindekiler ise belediye şirketlerine geçirildi. Ancak geçiş sürecinde uygulanan sınav, güvenlik soruşturması ve açtıkları davalardan feragat şartları tartışma yarattı; kapsam dışı bırakılan gruplarda ise "aynı işi yapıp farklı statüde çalışma" sorunu bugüne kadar taşındı. Kadroya geçen işçiler zamanla kamu toplu iş sözleşmesi haklarına kavuşurken, kapsam dışında kalanlar hem ücret hem iş güvencesi bakımından geride kaldı. Bu makas, her torba yasa döneminde kadro beklentisini yeniden alevlendiriyor; nitekim sosyal medyada da düzenlemenin Meclis'ten geçip geçmeyeceği günlerdir en çok konuşulan başlıklar arasında yer alıyor.

Süreç nasıl işleyecek?

Torba yasanın kalan maddelerinin bu hafta içinde görüşülmesi ve Meclis'in tatile girmesinden önce yasalaştırılması hedefleniyor. Kadro maddesinin nihai metne hangi kapsamla gireceği — yalnızca KİT'ler mi, yoksa belediye şirketleri ve diğer kapsam dışı gruplar da mı — henüz netleşmiş değil. Sendikalar, düzenlemenin "kısmi" kalması halinde mağduriyetin süreceği uyarısını yapıyor.

Kadro bekleyen işçiler açısından geçiş gerçekleşirse; iş güvencesi, ilave tediye ve ikramiye hakları, toplu iş sözleşmesinden yararlanma ve sosyal haklar bakımından önemli kazanımlar söz konusu olacak. Kadroya geçen bir işçi, Temmuz 2026 itibarıyla kamu işçilerine uygulanan yüzde 13,76'lık dönem zammından ve yılda dört kez ödenen tediye-ikramiye düzeninden de yararlanmaya başlayacak; bu da yıllık gelirde kayda değer bir iyileşme anlamına geliyor. Gelişmeler, teklifin Genel Kurul'daki ikinci bölüm görüşmeleriyle birlikte netleşecek; işçi konfederasyonları süreci Meclis'te yakından takip ediyor.