Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 17 Temmuz'da Şanghay'da düzenlenen Dünya Yapay Zekâ Konferansı'nda (WAIC) Dünya Yapay Zekâ İşbirliği Örgütü'nün (WAICO) kurulduğunu duyurdu. Merkezi Şanghay'da olacak yapıya bir gün önce 29 ülke katılım imzası attı.

Şi konuşmasında, açık kaynaklı yapay zekâyı "tarihi bir fırsat" ve uluslararası kamu malı olarak tanımladı. Adım, yapay zekânın yönetimi konusunda ABD'nin etkisine karşı Çin öncülüğünde alternatif bir çerçeve oluşturma girişimi olarak yorumlandı.

WAICO ne amaçlıyor?

Örgüt; yapay zekâ yönetişimi, ülkeler arasındaki teknoloji eşitsizliğinin azaltılması ve ortak güvenlik standartlarının geliştirilmesine odaklanacak. Şi, yeni yapıyı "dünya yapay zekâ tarihinde bir dönüm noktası" olarak nitelendirdi.

Çin liderine göre örgüt, uzun süredir yapay zekânın yönetiminde daha fazla söz hakkı isteyen Global Güney ülkelerinin taleplerine yanıt veriyor. İmza atan ülkeler arasında Rusya, Endonezya, Kazakistan, Pakistan ve Laos gibi devletler yer alıyor.

Gelişmekte olan ülkelere ne vaat edildi?

Şi, Çin'in gelişmekte olan ülkelere yapay zekâ kapasitesi kazandırmak için destek sağlayacağını açıkladı. Bu kapsamda önümüzdeki beş yılda gelişmekte olan ülkelere yönelik 5 bin yapay zekâ eğitim ve seminer imkânı sunulacağı belirtildi.

Ayrıca Güneydoğu Asya ülkeleriyle uluslararası yapay zekâ uygulama iş birliği merkezleri kurulması planlanıyor. Çin lideri, Afrika, Latin Amerika ve Asya ülkeleriyle iş birliğini sürdürme niyetini vurguladı.

ABD-Çin rekabetinin gölgesinde

Şi, yapay zekâ geliştirmenin "tek bir ülkenin solo performansı değil, uluslararası iş birliğinin senfonisi" olması gerektiğini söyledi. Çin lideri, ulusal güvenlik kaygılarının "aşırı genişletilmesine" karşı olduğunu ifade etti; bu ifadeler ABD'nin teknoloji kısıtlamalarına yönelik bir gönderme olarak değerlendirildi.

ABD ise gelişmiş yapay zekâ çiplerinin belirli ülkelere ihracatını denetleyen kurallar üzerinden kendi çizgisini sürdürüyor. İki ülke, yapay zekâ ve teknoloji alanındaki üstünlük mücadelesini farklı cephelerde yürütüyor.

Çin'in yapay zekâdaki konumu

Çin'in resmî açıklamalarına göre, ülkenin çekirdek yapay zekâ sektörleri 2025'te 1,2 trilyon yuanın (yaklaşık 176,6 milyar dolar) üzerinde bir büyüklüğe ulaştı. Ülke genelinde yapay zekâ şirketlerinin sayısı 6 binin üzerine çıktı.

Çin kaynaklı açık kaynaklı büyük yapay zekâ modellerinin toplam indirilme sayısının 10 milyarı aştığı belirtiliyor. Bu veriler, Çin'in açık kaynak stratejisini küresel ölçekte yaygınlaştırma hedefini destekliyor.