Türkiye genelinde konut satışlarındaki gerileme ağustos ayında da sürdü. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre ağustosta 127 bin 410 konut satıldı. Bu rakam, geçen yılın aynı ayındaki 149 bin 440 satışa göre yüzde 14,7'lik düşüşe karşılık geliyor.

Toplam satışlar gerilerken, kredi kullanılarak yapılan ipotekli satışlar artış gösterdi. Bu tablo, konut kredisine erişimin piyasa üzerindeki etkisinin giderek belirginleştiğine işaret ediyor.

İlk el ve ikinci el satışlarda durum ne?

Ağustosta ilk el konut satışları yıllık yüzde 4,5 azalarak 44 bin 378 oldu. İkinci el konut satışlarındaki düşüş ise çok daha sert gerçekleşti; bu satışlar yüzde 19,4 gerileyerek 83 bin 32'ye indi.

Toplam satışlar içinde ilk el konutların payı yüzde 34,8, ikinci el konutların payı ise yüzde 65,2 olarak gerçekleşti.

Kredili satışlar neden arttı?

İpotekli konut satışları ağustosta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7,2 artarak 22 bin 131'e yükseldi. Böylece toplam satışlar içinde ipotekli satışların payı yüzde 17,4 oldu. İpotek dışındaki diğer satışlar ise yüzde 18,3 azaldı.

Yılın genelinde de benzer bir eğilim dikkat çekiyor. Ocak-ağustos döneminde ipotekli satışlar yüzde 27,6 artışla 188 bin 813'e ulaştı. Konut kredisi faizlerinin politika faiziyle birlikte belirli bir seviyede seyretmesi, kredili alımları canlı tutan unsurlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Yılın ilk sekiz ayında tablo nasıl?

Ocak-ağustos döneminde toplam konut satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,8 azalarak 950 bin 529 oldu. Bu dönemde ilk el satışlar yüzde 1,4, ikinci el satışlar ise yüzde 9,2 geriledi.

Yabancılara yapılan konut satışları ağustosta yüzde 0,1 artışla 1.938 oldu ve toplam satışlar içindeki payı yüzde 1,5'te kaldı. En fazla konutu sırasıyla Rusya, Ukrayna ve İran vatandaşları satın aldı. Ocak-ağustos döneminde yabancılara satışlar ise yüzde 6,3 azalarak 13 bin 141'e indi.

İş yeri satışlarında da benzer bir tablo görüldü. Ağustosta toplam iş yeri satışları yüzde 6,4 azalarak 15 bin 937'ye gerilerken, ipotekli iş yeri satışları yüzde 67,6 artışla 652'ye yükseldi.

Konut kredisinde ne bekleniyor?

Konut kredisi faizleri, büyük ölçüde TCMB'nin politika faizine bağlı olarak şekilleniyor. Politika faizi şu anda yüzde 37 seviyesinde bulunuyor. Piyasada, eylülde yıllık enflasyonun yüzde 30'un altına inmesinin ardından faiz indirimine yönelik beklentiler güçlendi.

Olası bir faiz indiriminin, bankaların konut kredisi faizlerine kademeli olarak yansıması ve kredili talebi bir miktar daha desteklemesi bekleniyor. Ancak faizlerin hangi hızla ineceği, enflasyonun seyrine bağlı olacak.

Konut kredisi kullanmayı planlayanların, aylık faiz oranının yanı sıra dosya masrafı, sigorta ve ekspertiz gibi kalemleri de içeren toplam maliyete bakması öneriliyor. Vade uzadıkça aylık taksit düşse de toplam geri ödeme tutarının belirgin şekilde arttığı hatırlatılıyor.