İstanbul’un Maltepe ilçesinde 8 Ekim 2026’da meydana gelen ve 5 kişinin hayatını kaybettiği bina çökmesine ilişkin bilirkişi ön raporu ortaya çıktı. Raporda, binaya ruhsat dışında eklenen dört kat için geçmiş yıllarda yıkım kararı verildiği ancak kararın uygulanmadığı belirtildi. Olayla ilgili adli ve idari incelemeler devam ediyor.

Cevizli Mahallesi’ndeki yapının alt katlarının çökmesi üzerine başlatılan kurtarma çalışmaları tamamlanırken gözler yapının projelendirilmesine, denetimine ve yıllar boyunca gerçekleştirilen değişikliklere çevrildi. Ön rapor, yalnızca son günlerdeki durumu değil, onlarca yıl önce alınan idari kararların uygulanıp uygulanmadığını da gündeme taşıdı.

1989 ve 1990’daki kararlar raporda

Basına yansıyan bilirkişi ön raporuna göre 1987 yılında yapılan binada sonradan oluşturulan 3, 4, 5 ve 6’ncı katlar ruhsata aykırıydı. Yapı hakkında 16 Haziran 1989 ve 18 Nisan 1990 tarihlerinde belediye encümeni kararları alındı.

Bu kararlarla ruhsat dışı katların yıkılması öngörülmesine rağmen işlem tamamlanmadı. Söz konusu bölümlerin 8 Ekim’deki çökme sırasında da mevcut olduğu raporda yer aldı. Bu durum, yapının geçirdiği dönüşümün ve yerel denetim sürecinin nasıl yönetildiğine ilişkin soruları artırdı.

Mimar ve şantiye şefi hakkında ne biliniyor?

Ön rapora ilişkin haberlerde yapının mimarı Hasan Balcı ve şantiye şefi Mevlüt Okumuş’un sorumluluğuna yönelik tespitler bulunduğu belirtildi. Bazı haberlerde bina sahipleri ve yapım sürecindeki diğer sorumlulara da dikkat çekildi.

Ancak bilirkişi ön raporundaki değerlendirme, tek başına kesinleşmiş ceza sorumluluğu anlamına gelmiyor. Soruşturmayı yürüten savcılık, teknik bulguları ifadeler, resmi belgeler ve diğer delillerle birlikte değerlendirecek. Şüphelilerin hukuki durumu yargılama sonucunda belirlenecek.

Binadaki çökme nasıl gerçekleşti?

Maltepe’deki olay 8 Ekim sabahı saat 05.40 sıralarında meydana geldi. Alt katlardaki ani çökme üzerine ekipler binaya ve çevresine müdahale etti; ayakta kalan katlardan tahliyeler yapıldı.

Kurtarma ekiplerinin çalışmaları sırasında yaralılar hastanelere kaldırıldı. Sonraki resmî ve yerel kaynaklı bilgilendirmelerde can kaybının 5’e ulaştığı açıklandı. Olay yerindeki ilk görüntülerde taşıyıcı sisteme ilişkin ağır hasar görülse de çökme mekanizmasının bütün teknik ayrıntılarının kesin raporla açıklanması gerekiyor.

Belediyenin ve kamu görevlilerinin sorumluluğu araştırılıyor

Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma kapsamında bir başsavcı vekili ve iki cumhuriyet savcısının görevlendirildiği belirtildi. İçişleri Bakanlığı da yapının planlama, inşaat ve tadilat süreçlerinde kamu görevlilerinin olası kusurunun araştırılması amacıyla iki mülkiye müfettişi görevlendirdi.

Denetimin amacı yalnızca bina sahipleri veya yapım ekibini değil, geçmişte alınan yıkım kararlarının neden uygulanmadığını ve idari işlemlerde eksiklik bulunup bulunmadığını da ortaya çıkarmak olacak.

Bundan sonra ne olacak?

Bilirkişi ön raporu, nihai teknik raporun ve adli soruşturmanın yerini tutmuyor. Beton ve donatı incelemeleri, ruhsat dosyaları, tadilat belgeleri ve belediye arşivindeki kararların birlikte ele alınması bekleniyor.

Maltepe’deki facia, ruhsata aykırı yapılaşmaya ilişkin kararların kâğıt üzerinde kalmasının oluşturabileceği kamusal güvenlik risklerini yeniden gündeme taşıdı. Olayın kesin nedeni ve sorumluluk dağılımı, tamamlanacak teknik ve adli incelemelerle netleşecek.