Yılın son aylarına girilirken öğretmenlerin maaşlarında gelir vergisi kaynaklı düşüş yeniden gündemde. Gelir vergisi yıl içinde biriken (kümülatif) vergi matrahı üzerinden hesaplandığı için matrahı üst dilime geçen çalışanların kesintisi artıyor; bu durum özellikle kasım ve aralık aylarında eline geçen net maaşı azaltabiliyor. 2026 yılında ücret gelirlerine uygulanan tarife, yüzde 15 ile yüzde 40 arasında değişen beş dilimden oluşuyor. Tarife öğretmenler dâhil bütün ücretli çalışanlar için aynı.

Net maaş neden düşüyor?

Ücret gelirlerinde gelir vergisi, yıl başından itibaren elde edilen gelirlerin toplamı esas alınarak hesaplanıyor. Aylık maaş ve diğer vergilendirilebilir ödemeler yıl boyunca matrahta birikiyor. Matrah belirli sınırları aştığında daha yüksek vergi oranı uygulanıyor ve maaştan yapılan kesinti artıyor.

Bu nedenle brüt ücrette herhangi bir azalma olmasa bile banka hesabına yatan net tutar düşebiliyor. Matrahı yılın son aylarında üst dilime ulaşan çalışanlar, önceki aylara kıyasla daha yüksek gelir vergisi kesintisiyle karşılaşıyor.

2026 gelir vergisi dilimleri nedir?

Resmî Gazete'nin 31 Aralık 2025 tarihli 5. mükerrer sayısında yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 332) ile 2026 yılında ücret gelirlerine uygulanacak tarife şöyle belirlendi:

Yıllık matrahOranÖnceki dilimlerin vergisi
190.000 TL'ye kadar%15—
190.000 – 400.000 TL%20190.000 TL için 28.500 TL
400.000 – 1.500.000 TL%27400.000 TL için 70.500 TL
1.500.000 – 5.300.000 TL%351.500.000 TL için 367.500 TL
5.300.000 TL üzeri%405.300.000 TL için 1.697.500 TL

Tarifedeki tutarlar, 2025 yılı için yüzde 25,49 olarak belirlenen yeniden değerleme oranında artırıldı. Böylece ilk dilim 158 bin liradan 190 bin liraya, ikinci dilim 330 bin liradan 400 bin liraya yükseldi. Üçüncü dilimin üst sınırı ücret gelirlerinde 1.500.000 TL, ücret dışındaki gelirlerde ise 1.000.000 TL olarak uygulanıyor.

Ek ders ücreti kesintiyi etkiliyor mu?

Öğretmenlerde yalnızca aylık maaş değil, ek ders ücretleri ve diğer vergilendirilebilir ödemeler de yıl içindeki vergi matrahını etkiliyor. Ek ders ücreti alan öğretmenlerde matrah daha hızlı yükseldiği için bu ödemeler kesinti artışına katkıda bulunabiliyor.

Kesinti herkes için aynı mı?

Hayır. Kesintinin hangi ayda ve ne ölçüde artacağı, çalışanın yıl içinde biriken matrahının hangi dilim sınırına ulaştığına bağlı. Maaşı, ek ders ücreti ve diğer ödemeleri farklı olan iki öğretmenin üst dilime geçtiği ay da farklı olabiliyor. Tarife takvim yılı gelirlerine uygulandığı için yeni yılda hesap baştan başlıyor.