Folies-Bergère’de Bir Bar
Édouard Manet, 1882 · Un bar aux Folies Bergère
Paris’in ünlü eğlence mekânında dalgın bir barmen ve arkasındaki aynada “yanlış” yansıyan dünya: Manet’nin son büyük başyapıtı.
Eserin hikâyesi
Paris’in ünlü kabare ve müzikholü Folies-Bergère’in barında genç bir barmen, mermer tezgâhın arkasında duruyor. Önünde şampanya, likör ve bira şişeleri, kristal bir kâsede portakallar var. Yüzünde yorgun, dalgın, uzak bir ifade. Arkasındaki dev aynada ise kalabalık salon, avizeler ve trapez sanatçısının bacakları yansıyor.
Tablonun en çok tartışılan yanı aynadır: barmenin yansıması sağa kaymış ve onunla konuşan silindir şapkalı bir adam görünüyor. Oysa önden baktığımızda böyle bir adam yok; gerçekte o adamın durduğu yerde biz duruyoruz. Manet, gerçeklik ile yansıma arasındaki bu tutarsızlığı bilinçli olarak kurguladı.
Manet bu tabloyu, ağır hastalığıyla mücadele ettiği son yıllarında, atölyesinde gerçek bir Folies-Bergère barmeni olan Suzon’u model alarak yaptı. 1882 Salonu’nda sergilenen eser, modern şehir hayatının hem ışıltısını hem yalnızlığını anlatan son büyük çalışması oldu.
Nelere bakmalı?
Ayna
Barmenin yansıması ile karşısındaki adamın açısı fiziksel olarak mümkün değildir; tablo izleyiciyi bu “yanlışı” düşünmeye çağırır.
Trapezci
Sol üst köşede, yeşil ayakkabılı bir trapez sanatçısının bacakları görünür: salonun gösterisi çerçevenin dışında akıp gider.
Şişeler
Kırmızı üçgen etiketli şişeler, dönemin ünlü bir İngiliz bira markasıdır; natürmort gibi özenle işlenmiştir.
Bakış
Barmenin bakışı bize değil, bir boşluğa yöneliktir: kalabalığın ortasındaki yalnızlık.
Biliyor muydunuz?
- Manet bu tabloyu tamamladıktan bir yıl sonra, 1883’te 51 yaşında öldü.
