ABD Başkanı Donald Trump, 2 Ağustos 2026'da İran'a yönelik yeni saldırıların durdurulduğunu duyurdu ve İran ile müzakerelerin pazartesi öğleden sonra başlayacağını açıkladı. Aynı saatlerde Gazze'de Ekim 2025'te devreye giren ateşkes sınanmaya devam etti; İsrail'in saldırılarında son 3 günde 28 Filistinli yaşamını yitirdi.

İki cephedeki gelişmeler doğrudan Türkiye'yi ve enerji piyasalarını ilgilendiriyor. Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizlik nedeniyle Brent türü ham petrol Temmuz ayında yaklaşık yüzde 24 yükselirken, Ankara hem ABD-İran hattında hem Gazze sürecinde arabuluculuk trafiğini sürdürüyor.

Trump ne açıkladı, İran nasıl yanıt verdi?

Sabah'ın aktardığına göre Trump, ABD ile İran'ın Hürmüz Boğazı konusunda anlaşmaya vardığını belirtti. Trump, "Nükleer silahsızlanma anlaşması da yapılacak. İran ile yeni görüşmeler pazartesi öğleden sonra başlayacak" ifadelerini kullandı.

Trump ayrıca Hürmüz Boğazı'nın "derhal, tamamen ve eksiksiz biçimde yeniden açılması" ve İran'ın "nükleer tehdidinin sona ermesi" gerektiğini vurguladı. Başkan, İran'a yönelik yeni saldırıların şimdilik durdurulduğunu bildirdi.

İran tarafı ise daha temkinli. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, boğazın statüsünün savaş öncesi haline dönmeyeceğini savundu. Bekayi, "Amerikalılar maceracılık peşinde koşarsa kesin bir yanıt alırlar" diyerek Tahran'ın tutumunu değiştirmeyeceği mesajını verdi.

Bu iki açıklama arasında somut bir çelişki bulunuyor: Washington "Hürmüz'de anlaşma sağlandı" derken, Tahran boğazın eski statüsüne dönmeyeceğini söylüyor. Anlaşmanın kesin çerçevesi bu nedenle henüz netleşmedi.

Arabuluculuk trafiği: Türkiye, Katar ve Umman

Müzakere sürecinde bölgesel diplomasi yoğun biçimde işliyor. Aktarılan bilgilere göre süreçte Türkiye, Katar, Umman, Pakistan ve Suudi Arabistan arabuluculuk rolü üstleniyor; Hürmüz geçişine dair son aşama görüşmelerini özellikle Umman yürütüyor.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 2 Ağustos 2026'da İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile telefonda görüştü. Görüşmede ABD-İran müzakerelerinde gelinen son durum ele alındı.

Fidan, Türkiye'nin bölgesel çatışmaların sona ermesi ve kalıcı barışın tesisi yönündeki tutumunu iletti. Bakan, "Bölgemizdeki çatışmaların son bulması ve kalıcı barışın sağlanması için çabalarımızı sürdüreceğiz" ifadesini kullandı.

Gazze'de ateşkes neden hâlâ kırılgan?

Gazze cephesinde ise ateşkesin ikinci aşaması tartışılırken saha koşulları gerilimini koruyor. NTV'nin haberine göre İsrail, ateşkes mutabakatına rağmen 3 gün boyunca saldırılarını sürdürdü.

Bu saldırılarda ölenlerin dağılımı şöyle aktarıldı:

  • Cuma: 2 Filistinli hayatını kaybetti
  • Cumartesi: 8 Filistinli hayatını kaybetti
  • Pazar: 18 Filistinli hayatını kaybetti

Saldırıların Deyr el-Belah, Han Yunus ve Gazze kenti gibi yerleşim alanlarını, konutları ve çadır bölgelerini hedef aldığı bildirildi. Pazar günkü bir saldırıda Ebu Tayf ailesinden 4 kişinin, aralarında 6 aylık bir bebeğin ve annenin de bulunduğu belirtildi.

Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre Gazze'deki Filistinliler, ateşkesin ikinci aşamasından "kalıcı barış" ve boş vaatler yerine "somut adımlar" bekliyor. Bölge halkı, ilk aşamadaki ihlaller nedeniyle sürecin çökmemesi için "gerçek güvenceler" istiyor.

Gazze'de ateşkesin ilk aşaması 10 Ekim 2025'te yürürlüğe girmiş, ardından 17 Kasım 2025'te BM Güvenlik Konseyi bir karar almıştı. AA'nın aktardığı yol haritasına göre ikinci aşama; İsrail'in aşamalı çekilmesini, uluslararası gözetimde silahsızlanmayı, sivil ve güvenlik sorumluluğunu üstlenecek bir Ulusal Komite'yi ve uluslararası istikrar gücünü içeriyor.

İran cephesinde ise gerilim Şubat 2026'da başlayan askeri operasyonlara dayanıyor. Sürecin nükleer program ve Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş güvenliği ekseninde ilerlediği belirtiliyor.

Ne anlama geliyor, sonraki adım ne?

Trump'ın verdiği pazartesi tarihi, ABD-İran hattında yeni bir müzakere turunun kapısını aralıyor. Ancak Tahran'ın Hürmüz konusundaki temkinli açıklaması, "anlaşma sağlandı" mesajının henüz sahaya tam yansımadığını gösteriyor.

Kritik gösterge Hürmüz Boğazı olacak. Dünya petrol arzının önemli bir bölümünün geçtiği bu su yolundaki belirsizlik, Brent fiyatındaki yüzde 24'lük Temmuz yükselişinde görüldüğü gibi enerji piyasalarını doğrudan etkiliyor.

Gazze'de ise ikinci aşamanın kalıcı olup olmayacağı, sahadaki ateşin gerçekten kesilmesine bağlı. Türkiye'nin her iki hatta da sürdürdüğü diplomasi, önümüzdeki günlerde müzakere masasının kaderini belirleyecek unsurlar arasında yer alıyor. Anlaşmaların nihai metinleri açıklanmadığı için sürecin bağlayıcı sonuçları henüz netleşmedi.