TÜBİTAK'ın 1711 Yapay Zekâ Ekosistem Çağrısı'nda 2026 yılı başvuruları için geri sayım başladı. Proje önerileri 18 Eylül 2026 saat 23.59'a kadar TEYDEB Proje Değerlendirme İzleme Sistemi (PRODİS) üzerinden alınacak; kuruluş bazlı ön kayıt için son tarih ise 14 Eylül 2026 saat 17.30.

Çağrı, laboratuvarda kalan yapay zekâ çalışmalarını sahada çalışan ürünlere dönüştürmeyi hedefliyor. Desteklenecek her proje, ihtiyaç sahibi bir şirket, teknoloji sağlayıcı bir firma, üniversite ya da kamu araştırma merkezi ve TÜBİTAK Yapay Zekâ Enstitüsü'nden (YZE) oluşan bir konsorsiyum tarafından yürütülecek.

Proje bütçesi ve destek koşulları

TÜBİTAK'ın açıklamalarına göre çağrı kapsamında sunulacak projelerin bütçesi; genel gider, proje teşvik ikramiyesi ve kurum hissesi hariç en fazla 10 milyon lira olabilecek. Ar-Ge süresi projenin kapsamına göre belirlenecek.

Program yeni değil. İlk kez 2022'de açılan çağrıda bugüne kadar 61 proje 353,7 milyon lira ile desteklendi. 15 Haziran 2026'da açılan bu yılki çağrı, serinin beşincisi olarak kayıtlara geçti.

Hangi alanlarda proje desteklenecek?

Çağrının öncelikli tematik alanları, sanayi ve kamu hizmetlerinin doğrudan ihtiyaç duyduğu başlıklardan seçildi:

  • Akıllı üretim sistemleri
  • Tarım, gıda ve hayvancılık
  • Finans teknolojileri
  • E-ticaret teknolojileri
  • İklim değişikliğiyle mücadele ve sürdürülebilirlik
  • Akıllı eğitim teknolojileri

Bu başlıklar, üretimde verimlilik ve maliyet optimizasyonundan gıda arz güvenliğine, finans ve e-ticaretteki gerçek saha problemlerinden kişiselleştirilmiş öğrenme modellerine kadar geniş bir uygulama alanına işaret ediyor.

2026 çağrısında ne değişti?

TÜBİTAK, bu yılki çağrıda proje başvuru ve değerlendirme süreçlerinde önemli değişikliklere gidildiğini, başvuru yapacak kuruluşların çağrı dokümanını dikkatle incelemesi gerektiğini duyurdu. Değişikliklerin kapsamı çağrı metninde yer alıyor.

Yapı içinde YZE'ye belirgin bir rol verildi. Enstitü, projelerden elde edilen kazanımların anonimleştirilerek ekosisteme kazandırılmasından sorumlu olacak; izleme faaliyetlerine katılarak konsorsiyumlara proje yönetimi ve teknik destek sağlayacak. Böylece bir projede öğrenilen dersin diğer projelere aktarılması amaçlanıyor.

Kamu tarafında paralel bir çağrı yürüyor

1711'in yanı sıra kamu kurumlarının ihtiyaçlarına odaklanan ayrı bir süreç daha var. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı'nın müşteri kurum olarak yer aldığı "Kamu Yapay Zekâ Ekosistemi - 2026" çağrısı, TÜBİTAK 1007 Programı kapsamında 2 Mart 2026'da açıldı.

Üç aşamalı planlanan çağrıda ihtiyaç sahibi kamu kurumlarından başvurular alındı, teknik ister dokümanları 12 Haziran 2026'da yayımlandı. Anayasa Mahkemesi, Millî Eğitim Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Kamu Gözetimi Kurumu gibi kurumların yapay zekâ ihtiyaçları için proje başvuruları bekleniyor. Bu çağrıda çevrim içi başvuru için son tarih 6 Ağustos 2026, elektronik imza işlemleri için ise 11 Ağustos 2026 olarak belirlendi.

Çağrının politika arka planı

Her iki çağrı da 2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı'nın açıklanmasının ardından hızlanan bir kamu programlar zincirinin parçası. Plan, devlet desteğiyle geliştirilen yapay zekâ projelerinin ürüne dönüştürülmesini ve ekosistem aktörlerinin ortak konsorsiyumlarda buluşturulmasını öngörüyor.

Aynı dönemde KOSGEB yapay zekâ kredisini devreye aldı, TÜBİTAK uluslararası robotik çağrısına çıktı. Yani finansman, proje desteği ve uluslararası iş birliği ayakları eş zamanlı işletiliyor.

Kimler başvurabilir?

Programla, Türkiye'de yerleşik olan ve proje sonuçlarını ülkede uygulamayı taahhüt eden şirketlerin geliştirdiği yapay zekâ teknolojilerinin ürüne ya da uygulanabilir çözümlere dönüştürülmesi hedefleniyor.

Taahhüt şartı, çağrının stratejik mantığını ele veriyor. Kamu kaynağıyla geliştirilen çözümün yurt dışında değil, Türkiye'deki sanayi ve hizmet sektöründe uygulanması bekleniyor. Bu da desteklenen projelerin doğrudan bir yerli müşteri kuruluşun ihtiyacına bağlanmasını zorunlu kılıyor.

Konsorsiyumda kim, hangi rolü üstleniyor?

Çağrının yapısı, tek başına başvuruya kapalı. Desteklenecek projelerde en az dört farklı aktörün bir araya gelmesi bekleniyor:

  • İhtiyaç sahibi kuruluş: Çözülmesi gereken gerçek bir saha problemi olan şirket.
  • Teknoloji sağlayıcı firma: Yapay zekâ çözümünü geliştirecek taraf.
  • Üniversite veya kamu araştırma merkezi: Bilimsel derinliği sağlayan ortak.
  • TÜBİTAK Yapay Zekâ Enstitüsü: Teknik koordinasyon ve bilgi aktarımından sorumlu kurum.

Bu kurgu, projenin akademik bir çalışma olarak raflarda kalmasını engellemeyi amaçlıyor. Çözümün baştan bir müşteri kuruluşun ihtiyacına bağlanması, ticarileşme ihtimalini yükseltiyor.

Bilgi birikimi nasıl yaygınlaştırılacak?

Çağrının en özgün tarafı, tek tek projelerin ötesinde bir mekanizma kurmaya çalışması. YZE bünyesindeki iş analiz birimleri, benzer projelerden elde edilen kazanımları ve öğrenilmiş dersleri projeler arasında yaygınlaştıracak.

Enstitü bünyesindeki transfer laboratuvarları ise genelleştirilmiş çözümler kataloğu, anonimleştirilmiş kullanım senaryoları veri tabanı ve yeniden kullanılabilir yazılım kütüphaneleri gibi araçlar geliştirecek. Amaç, her projenin sıfırdan başlamasını önlemek.

Rakamlar ne anlatıyor?

Dört yılda desteklenen 61 proje ve dağıtılan 353,7 milyon lira, proje başına ortalama 5,8 milyon liralık bir destek anlamına geliyor. Bu yılki 10 milyon liralık üst limit, ortalamanın belirgin biçimde üzerinde.

Yani çağrı, daha az sayıda ama daha büyük ölçekli projeye alan açıyor olabilir. Bütçenin üst sınıra yaklaşması, konsorsiyumun kapsamlı bir saha uygulamasını taahhüt etmesini gerektiriyor.

Başvuru yapacaklar için sonraki adım

Takvim sıkışık. Kuruluş bazlı ön kayıt penceresi 14 Eylül'de kapanıyor ve ön kaydını tamamlamayan kuruluşlar PRODİS üzerinden proje önerisi sunamıyor. Konsorsiyum kurma, müşteri kuruluş bulma ve belge hazırlığı süreçlerinin yaz aylarında tamamlanması gerekiyor.

Çağrı metni, başvuru takvimi ve ekleri TÜBİTAK'ın resmî çağrı duyurusunda yer alıyor. Değerlendirme sonuçlarının ne zaman açıklanacağına ilişkin ayrı bir takvim henüz paylaşılmadı.