Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işten ayrılırken kullanılmadığı için ücrete dönüşen yıllık izin alacağında zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğuna hükmetti. Daire, bu sürenin iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başladığını vurguladı. Karar, yerel mahkemenin 10 yıllık süreye dayanan hükmünü bozdu.

Karar, milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiriyor. İşten ayrılan bir işçi kullanmadığı izinlerin ücretini tahsil edebilmek için 5 yıllık süre dolmadan başvuru yapmak zorunda.

Yıllık izin ücretinde zamanaşımı süresi kaç yıl?

Yargıtay'a göre iş sözleşmesinden kaynaklanan yıllık izin ücreti alacağında zamanaşımı süresi 5 yıldır. Süre, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar. İşveren süresi içinde zamanaşımı itirazında bulunursa, süresi geçen alacak mahkemece reddedilir.

10 yıllık süre nasıl 5 yıla indi?

Düzenlemenin geçmişi şöyle özetleniyor:

  • 2012-2017 döneminde kullanılmayan yıllık izin ücretlerinde 10 yıllık zamanaşımı uygulanıyordu.
  • 2017'de yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun Ek 3'üncü maddesi, iş sözleşmesinden kaynaklanan yıllık izin ücreti alacaklarında süreyi 5 yıl olarak belirledi.
  • 2020'de Yargıtay 22. Hukuk Dairesi ile 9. Hukuk Dairesi birleşti.

Birleşmenin ardından konuyu yeniden değerlendiren 9. Hukuk Dairesi, önceki görüşünü değiştirdi. Daire, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlüğe girdiği tarih ile 7036 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarih arasındaki dönemde de yıllık izin ücretinin 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu belirtti.

Karara konu olay neydi?

Dava, demir ustası olarak davalı inşaat şirketinin yurt dışındaki şantiyelerinde 11 yıl çalışan bir işçinin ölümünün ardından yakınlarınca açıldı. İşçi, emeklilik nedeniyle işyerinden ayrılmış, yapılan görüşmelere rağmen kullanmadığı yıllık izin ücretini alamamıştı.

Yakınları, işçinin haftanın 7 günü çalıştığını ve alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek şu kalemlerin tahsilini istedi:

  • Kıdem tazminatı
  • İhbar tazminatı
  • Yıllık ücretli izin
  • Fazla çalışma ücreti
  • Hafta tatili ücreti
  • Ulusal bayram ve genel tatil ücreti

Davalı şirket zamanaşımı def'inde bulundu. İş sözleşmesinin iş bitimi nedeniyle sona erdiğini ve işçinin alacağının kalmadığını savundu.

Yerel mahkeme ve istinaf ne karar verdi?

İş Mahkemesi, SGK kayıtları ve dosya kapsamına dayanarak işçinin davalı işyerinde çalıştığını kabul etti. Sözleşmenin tazminat gerektirmeksizin feshedildiği ispatlanamadığından işçinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığına hükmetti. Mahkemeye göre işçi, çalıştığı dönemde toplam 110 gün yıllık ücretli izne hak kazanmıştı; işveren bu izinlerin kullandırıldığını ya da ücretinin ödendiğini kanıtlayamadı.

Fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili alacakları zamanaşımına uğradığı için davayı kısmen kabul etti. Bölge Adliye Mahkemesi de itirazları reddetti. Dosya, davalının temyizi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'ne ulaştı.

Yargıtay kararı hangi tarihlere dayandırdı?

Daire, işçinin iş sözleşmesinin 4 Aralık 2013'te sona erdiğini, davanın ise 24 Ekim 2019'da açıldığını tespit etti. Aradaki süre 5 yılı aştığı için işverenin süresinde yaptığı zamanaşımı itirazı yerinde bulundu.

Yargıtay, yıllık ücretli izin alacağının zamanaşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiğine karar verdi. Bu gerekçeyle Bölge Adliye Mahkemesinin hükmü oy birliğiyle bozuldu. Kararda, yıllık izin alacağında zamanaşımının 10 değil 5 yıl olduğu açıkça belirtildi.

İşçiler için bu karar ne anlama geliyor?

Kullanılmayan yıllık izin ücretini işten ayrılırken alamayan çalışanlar için süre, işten çıkış tarihinden itibaren akıyor. Karar, izin alacağı bulunanların hak kaybına uğramaması için 5 yıllık süreyi dikkate alarak harekete geçmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Yargıtay'ın bu içtihadına rağmen izin ücretini alamayan çalışanlar iş mahkemelerine başvuruyor.