Uzman erbaş olarak çalışıp ayrılan biri belediyede memur ya da zabıta memuru olabilir mi? Sayıştay Başkanlığı, 2025 yılı denetimlerinde bu soruyu Aydın Kuşadası, Kayseri Yeşilhisar ve Sakarya Arifiye belediyelerinde bulgu konusu yaptı. Atamalarda kanunun ve Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin aradığı şartların gözetilmediği tespit edildi. Denetçiler bu atamaları "açık hata" saydı ve iki raporda doğrudan iptal istedi.

Yedi yıl şartı nereden geliyor

Çerçeve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 92. maddesi. Maddeye göre kanuna tabi olmayan personelden kendi isteğiyle görevinden çekilenler, boş kadro bulunmak ve gireceği sınıfın niteliklerini taşımak kaydıyla memuriyete atanabiliyor. Uzman erbaşlar için belirleyici değişiklik 2016'da geldi. 10 Şubat 2016 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 6663 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 5. maddesine şu hüküm eklendi: uzman erbaşların 92. maddeden yararlanabilmesi için en az yedi hizmet yılını tamamlamış olması gerekir.

Sayıştay'a göre kişinin istifa ettiği tarih önemli değil. Belirleyici olan, 10 Şubat 2016'dan sonra açıktan atanıp atanmadığı. Kanunda geçici madde ya da istisna bulunmadığı için bu tarihten sonra atanmak isteyenler için iki yıl yeterli diyemiyor.

Reklamlar

Kuşadası'nda yedi yıl şartı sağlanmadı

  • Birinci personel: 31 Aralık 2015'te uzman erbaşlıktan kendi isteğiyle ayrıldı, 92. madde kapsamında memur oldu, sonra zabıta memuru kadrosuna geçirildi.
  • İkinci personel: 31 Mayıs 2021 başvurusuyla 15 Temmuz 2021'de memur kadrosuna atandı. Uzman çavuşlukta yedi hizmet yılını tamamlamadığı belirlendi.

Belediye, sonradan getirilen şartın geçmişe uygulanmasının hukuki güvenlikle bağdaşmadığını, ikinci kişide ise hizmet süresindeki eksiklik nedeniyle atamanın iptalinin ölçülülük ilkesine uymadığını savundu. Sayıştay savunmayı kabul etmedi ve atamaların mevzuata aykırı olduğu sonucuna vardı.

Zabıtada yaş ve sınav şartı

Aynı raporun 62. bulgusunda askerlik hizmet sınıflarından gelen 15 kişinin zabıta memuru ya da memur kadrolarına atanması sıralanıyor. Atamalar 2010 ile 2023 arasına yayılıyor; bazılarında kaydedilen yaşlar 32, 33, 35, 39 ve 42. Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin 2021'de değiştirilen 16. maddesine göre naklen geçmek isteyenlerin 35 yaşını aşmaması ve yönetmelikteki sınavda başarılı olması gerekiyor. Sayıştay, dosyalarda şartların sağlandığına ve sınav yapıldığına dair belge bulunmadığını kaydetti. Yeşilhisar'da üç personelin dosyasında sınav belgesi yok. Arifiye Belediyesi ise bulguya katıldı ve sonraki yıllarda uyacağını bildirdi.

Sayıştay hizmet ihtiyacını kabul etmedi

Yeşilhisar Belediyesi, hizmet alanının genişlediğini ve personel yetersizliği nedeniyle atama yaptığını, unvanlar iptal edilirse yaş şartı yüzünden yeniden atamanın mümkün olmayacağını bildirdi. Sayıştay idari işlemlerin işlemin yapıldığı tarihteki duruma göre değerlendirildiğini hatırlattı. Raporlarda, şartları taşınmadan yapılan atamanın açık hata sayıldığı ve yapılan ödemelerin her zaman geri alınacağına dair idari yargı kararları bulunduğu kaydedildi. Görevin uzun süre yürütülmüş olması da kazanılmış hak doğurmuyor.

Ayrıntılar ilgili haberde yer alıyor.