Türkiye'nin savunma elektroniği şirketi ASELSAN, Bosna Hersek ile anti-dron sistemlerinin tedarikine yönelik yeni bir sözleşme imzaladı.

ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, anlaşmanın Bosna Hersek Savunma Bakanı Zukan Helez ile gerçekleştirilen görüşmelerin ardından imzalandığını duyurdu.

Yeni sözleşmenin mali değeri, teslim edilecek sistemlerin sayısı ve teslimat takvimi kamuoyuna açıklanmadı.

Anlaşmanın kapsamı ne?

Sözleşme, insansız hava araçlarının tespit edilmesi, izlenmesi ve etkisiz hâle getirilmesine yönelik anti-dron çözümlerinin Bosna Hersek'e sunulmasını kapsıyor.

Anti-dron sistemleri; kritik tesis, askerî birlik, sınır bölgesi ve kamu etkinliklerinin düşük maliyetli insansız hava araçlarına karşı korunmasında kullanılıyor.

ASELSAN'ın hangi ürün ailesini ve hangi konfigürasyonu teslim edeceği yeni açıklamalarla netleşecek.

KANGAL FPV sistemi daha önce teslim edilmişti

Türkiye, daha önce Bosna Hersek Silahlı Kuvvetlerine ASELSAN üretimi KANGAL FPV anti-dron sistemi hibe etmişti.

Sistem, Saraybosna yakınlarındaki Rajlovac Kışlası'nda düzenlenen törenle teslim edilmişti. KANGAL FPV, özellikle birinci şahıs görüşlü küçük insansız hava araçlarının haberleşme ve kontrol bağlantısını kesmek için geliştirildi.

Yeni sözleşme, önceki teslimatın ardından iş birliğinin ticari ve daha kapsamlı bir aşamaya taşındığını gösteriyor.

Anti-dron sistemleri neden önem kazandı?

Ukrayna savaşı ve farklı çatışma bölgeleri, küçük ticari dronların keşif ve saldırı amacıyla etkili biçimde kullanılabildiğini gösterdi.

Düşük maliyetli FPV dronlar, pahalı hava savunma füzeleriyle önlenmeye çalışıldığında ciddi maliyet dengesizliği oluşturuyor.

Elektronik karıştırma, yönlendirme ve sensör sistemleri bu nedenle modern birliklerin temel savunma ihtiyaçları arasında yer almaya başladı.

Elektronik harp kapasitesi güçlenecek

ASELSAN, radar, elektro-optik sensör, komuta kontrol ve elektronik harp çözümlerini birlikte sunabilen şirketler arasında bulunuyor.

Anti-dron sistemi yalnızca sinyal karıştırıcıdan oluşmuyor. Tehdidin erken tespiti, dost-düşman ayrımı ve uygun karşı tedbirin seçilmesi için farklı sensörlerin ortak çalışması gerekiyor.

Bosna Hersek'in alacağı sistemlerin mevcut güvenlik ağına nasıl entegre edileceği teknik görüşmelerde belirlenecek.

Akyol Bosnalı yetkililerle görüştü

ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, Bosna Hersek temasları kapsamında Federasyon Başbakanı Nermin Nikšić ve Sanayi Bakanı Vedran Lakić ile de bir araya geldi.

Görüşmelerde savunma sanayii iş birliği, teknoloji transferi ve gelecekte geliştirilebilecek ortak projeler değerlendirildi.

Bosna Hersek, savunma kapasitesini modernleştirirken NATO standartlarıyla uyumlu sistemlere yatırım yapmayı hedefliyor.

Türkiye'nin savunma ihracatına katkı

ASELSAN son yıllarda radar, haberleşme, sınır güvenliği ve elektronik harp ürünlerinde ihracat ağını genişletiyor.

Anti-dron sistemleri, küresel talebin en hızlı arttığı savunma teknolojileri arasında yer alıyor. Yeni sözleşme, şirketin Balkanlar'daki varlığını güçlendirebilir.

Anlaşmanın mali tutarı açıklanmadığı için ASELSAN'ın toplam sipariş büyüklüğüne katkısı henüz hesaplanamıyor.

Bundan sonra ne olacak?

Sözleşmenin ardından üretim, eğitim, teslimat ve entegrasyon takviminin oluşturulması bekleniyor.

Bosna Hersek personeline sistemlerin kullanımı ve bakımı konusunda eğitim verilmesi de tedarik sürecinin parçası olabilir.

Yeni anti-dron sistemlerinin hangi tarihte operasyonel hâle geleceği ve yerel savunma sanayisiyle ortak üretim yapılıp yapılmayacağı henüz açıklanmadı.

Sistemler hangi tehditlere karşı kullanılabilir?

FPV dronlar, kamera görüntüsünü operatöre anlık ileterek hedefe hassas biçimde yönlendirilebiliyor. Küçük boyutları ve alçak irtifada uçmaları nedeniyle klasik radar sistemleri tarafından geç fark edilebiliyor.

Anti-dron çözümleri, dron ile operatör arasındaki kumanda ve görüntü bağlantısını karıştırarak aracın görevini tamamlamasını engellemeyi amaçlıyor. Bazı sistemler uydu konumlandırma sinyallerini de baskılayabiliyor.

Elektronik karıştırmanın sivil haberleşme ve dost sistemleri etkilememesi için frekans yönetimi ve yetkilendirme büyük önem taşıyor.

Eğitim ve bakım desteği gerekli

Savunma sistemlerinin teslim edilmesi tek başına operasyonel kapasite sağlamıyor. Kullanıcı personelin tehdit tanıma, doğru karıştırma modunu seçme ve cihaz bakımını yürütme konusunda eğitim alması gerekiyor.

Yedek parça, yazılım güncellemesi ve teknik destek de sistemlerin yıllar boyunca görev yapabilmesi için sözleşmelerin önemli bölümünü oluşturuyor. ASELSAN'ın Bosna Hersek'e vereceği lojistik destek paketi açıklanmadı.

Balkanlar'da yeni ihracat fırsatı

Balkan ülkeleri kritik altyapı ve askerî birliklerini küçük dron tehditlerine karşı korumak için yeni çözümler arıyor. Bosna Hersek sözleşmesi, ASELSAN'ın bölgede referans oluşturarak başka ihracat anlaşmalarına ulaşmasını sağlayabilir.

Şirketin ürünlerinin NATO sistemleriyle birlikte çalışabilirliği, bölgedeki potansiyel müşteriler açısından önemli bir ölçüt olacak.

Sözleşme bedeli neden açıklanmadı?

Savunma sözleşmelerinde ürün adedi, teslimat noktası ve mali tutar güvenlik veya ticari gizlilik gerekçesiyle her zaman kamuoyuna duyurulmuyor. ASELSAN'ın yatırımcı ilişkileri açıklamalarında finansal raporlama eşiğini aşan bir gelişme olması hâlinde ayrıca bildirim yapılabilir.

Bedelin açıklanmamış olması anlaşmanın önemsiz olduğu anlamına gelmiyor. İlk teslimatın ardından ek sistem, bakım ve eğitim siparişleriyle sözleşmenin kapsamı genişleyebilir.

Yerel sanayiyle ortaklık ihtimali

Bosna Hersek'in savunma sanayii şirketleri mühimmat, araç ve farklı askerî ekipman alanlarında faaliyet gösteriyor. Gelecek aşamada bakım merkezi kurulması, bazı parçaların yerel tedariki veya ortak geliştirme projeleri gündeme gelebilir.

Böyle bir model, sistemlerin bakım süresini kısaltırken Bosna Hersek'te nitelikli teknik insan kaynağının gelişmesine katkı sağlayabilir. Ancak mevcut sözleşmede yerel üretim veya teknoloji transferi şartı bulunduğuna ilişkin resmî bilgi paylaşılmadı.

---