Anayasa Mahkemesi, 20 bin 72 lira tutarındaki trafik idari para cezasına yapılan başvurunun sulh ceza hâkimliğince kesin olarak reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verdi. 17 Haziran 2026 tarihinde oybirliğiyle alınan karar, 4 Kasım 2026 tarihli ve 33420 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.

Aşırı yük cezası

Karara göre başvurucu Fevzi B. adına kayıtlı çekici, rutin trafik kontrolünde durduruldu. 29 Ocak 2022 tarihli tutanakta aracın izin verilen azami yüklü ağırlığını 15 bin 350 kilogram aştığı tespit edildi ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 65. maddesi uyarınca 20 bin 72 lira idari para cezası uygulandı.

Budak, cezaya karşı Sivas 1. Sulh Ceza Hâkimliğine başvurdu. Hâkimlik yetkisizlik kararı vererek dosyayı Erzincan Sulh Ceza Hâkimliğine gönderdi. Bu hâkimlik 24 Ağustos 2022'de başvuruyu kesin olarak reddetti. Ret kararında, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 28. maddesinin 10. fıkrası gereğince idari para cezasının 3 bin liranın altında olması nedeniyle kararın kesin olduğu ifade edildi.

Reklamlar

Başvurucu, cezanın 20 bin 72 lira olmasına rağmen 3 bin liranın altında gösterilerek hatalı biçimde kesin karar verildiğini belirterek Tunceli Sulh Ceza Hâkimliğine itiraz etti. Hâkimlik, kesin karara karşı itiraz yolunun kapalı olduğu gerekçesiyle itiraz hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetti. Bireysel başvuru 12 Ocak 2023'te yapıldı.

"Kesinlik sınırı 3 bin lira, ceza bunun üzerinde"

Anayasa Mahkemesi, Kabahatler Kanunu'na göre 3 bin lira dâhil idari para cezalarına karşı başvuru üzerine verilen kararların kesin olduğunu, bu tutarı aşan cezalarda ise Kanun'un 29. maddesi uyarınca itiraz yolunun açık olduğunu hatırlattı. Mahkemeye göre cezanın tutarı kesinlik sınırının üzerinde olduğundan kararın itiraz yolu açık olarak verilmesi gerekiyordu.

Hâkimliğin açık kanun hükümlerine aykırı biçimde kesin karar vererek başvurucunun itiraz kanun yolunu kullanmasına imkân tanımadığını belirten Mahkeme, bu müdahalenin kanuni dayanağının bulunmadığı sonucuna ulaştı. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verildi.

Yeniden yargılama, tazminat talebi reddedildi

Mahkeme, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için kararın bir örneğinin yeniden yargılama yapılmak üzere Tunceli Sulh Ceza Hâkimliğine gönderilmesine hükmetti. Yeniden yargılamanın yeterli giderim sağlayacağı gerekçesiyle başvurucunun tazminat talepleri reddedildi; 40 bin lira vekâlet ücretinin başvurucuya ödenmesine karar verildi.