Havaların soğumasıyla birlikte eczane ve marketlerde C vitamini takviyelerine ilgi artarken İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Betül Börkü Uysal önemli bir uyarıda bulundu. Uysal, soğuk algınlığından korunmak amacıyla alınan yüksek doz C vitamininin hastalanma riskini sanıldığı gibi düşürmediğini, bilinçsiz kullanımın ise sağlık sorunlarına yol açabildiğini vurguladı.

Uysal, "Vitamin de ilaç gibidir" diyerek takviyenin ancak doğru kişide ve doğru dozda kullanıldığında fayda sağladığının altını çizdi. Hastalık başladıktan sonra yüksek doza geçmenin hastalığı hafiflettiğine dair güvenilir bir kanıt da bulunmuyor.

Günlük ihtiyaç ne kadar, takviyelerde ne kadar var?

Yetişkinlerin günlük C vitamini ihtiyacı yaklaşık 75-90 miligram. Piyasadaki pek çok takviye ise bu miktarın on katından fazlasını tek seferde içeriyor. Uysal, düzenli kullanımda soğuk algınlığı süresinin yalnızca küçük ölçüde kısaldığını, bir haftalık hastalığın ortalama yarım gün kadar erken geçtiğini aktardı.

Reklamlar

C vitamini vücutta uzun süre depolanmadığı için her gün beslenmeyle alınması gerekiyor. Bu ihtiyacın büyük bölümü sofradaki sıradan besinlerle karşılanabiliyor:

BesinGünlük ihtiyaca katkısı
1 portakalBüyük bölümünü karşılıyor
1 kiviBüyük bölümünü karşılıyor
Yarım kırmızı biberTamamını karşılıyor
Mandalina, brokoli, maydanoz, yeşil yapraklı sebzelerDüzenli tüketimde önemli kaynak

Gereğinden fazlası hangi sorunlara yol açıyor?

Yüksek doz C vitamini kullananlarda en sık görülen şikâyetler mide ve bağırsak kaynaklı oluyor. Uysal'ın sıraladığı başlıca sorunlar şunlar:

  • İshal
  • Karın ağrısı
  • Bulantı
  • Uzun süreli yüksek doz kullanımında, özellikle erkeklerde böbrek taşı riskinde artış

Kimler kendi başına takviyeye başlamamalı?

Daha önce böbrek taşı düşürenlerin ve böbrek hastalığı bulunanların yüksek doz takviyeden uzak durması gerekiyor. Kronik hastalığı olanlar, düzenli ilaç kullananlar ve C vitamini eksikliğinden şüphelenenler de takviyeye kendi kararıyla başlamadan önce hekimine danışmalı. Hekim, gerek görürse kan tahliliyle eksikliği değerlendirerek uygun dozu belirleyebiliyor.

Bağışıklığı korumanın yolu: kısa süreli yüksek doz değil, düzenli beslenme

Uysal, hastalanınca birkaç gün yüksek doz almak yerine yıl boyunca dengeli beslenerek C vitamini düzeyini sürekli yeterli tutmanın daha etkili olduğunu söyledi. Kış aylarında bağışıklığı desteklemek için yeterli uyku, düzenli hareket, sigaradan uzak durma ve el temizliğine özen gösterilmesini önerdi.

Takviye kullanan ve ilaç etkileşiminden ya da yanlışlıkla fazla miktarda alımdan endişe eden vatandaşlar 7 gün 24 saat hizmet veren Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni 114 numaralı hattan arayarak bilgi alabiliyor. Acil durumlarda 112 aranmalı.