2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program, milyonlarca çalışanı ilgilendiren çalışma modellerinde değişiklik hazırlıklarını gündeme taşıdı. Programda iş-yaşam dengesini güçlendirmek amacıyla esnek süreli çalışma, uzaktan istihdam ve bakım hizmetlerinin geliştirilmesine yönelik adımlar yer aldı.

Yeni modelin temel yaklaşımı, çalışma biçimlerini değişen iş gücü piyasasına uyarlarken çalışanların sosyal güvenlik ve özlük haklarını koruyan “güvenceli esneklik” sistemini geliştirmek.

Ancak OVP'de yer alan hedefler bugün itibarıyla bütün çalışanlar için doğrudan yürürlüğe girmiş yeni bir mesai veya izin hakkı oluşturmuyor. Uygulama ayrıntıları mevzuat çalışmalarıyla netleşecek.

Esnek çalışma modelleri geliştirilecek

Programda iş gücü piyasasının ihtiyaçları ve iş-yaşam dengesi dikkate alınarak yeni nesil çalışma modellerine ilişkin mevzuat düzenlemeleri yapılması öngörülüyor.

Esnek süreli istihdam, çalışanların sektör ve görev yapısına göre farklı saat veya çalışma modelleriyle istihdam edilebilmesine imkân verebilir.

Bununla birlikte düzenlemenin haftalık çalışma süresini azaltıp azaltmayacağı, hangi sektörleri kapsayacağı ve kamu personeline uygulanıp uygulanmayacağı henüz kesinleşmedi.

Bu nedenle “herkes için dört gün çalışma” veya benzeri yorumlar mevcut OVP metninden doğrudan çıkarılamıyor.

Çocuklu çalışanlara uzaktan çalışma

Yeni dönemde çocuk bakım sorumluluğu bulunan çalışanların kısmi veya tamamen uzaktan istihdam edilmesine yönelik modellerin desteklenmesi hedefleniyor.

Uzaktan çalışmanın özellikle uygun iş kollarında kadınların istihdamda kalmasına ve doğum sonrasında iş gücü piyasasından kopuşun azaltılmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.

İşverenlerin hangi şartlarda bu modeli uygulayacağı ve çalışan açısından talep hakkı doğup doğmayacağı hazırlanacak yasal düzenlemelerle belirlenecek.

Kreş ve bakım hizmetleri yaygınlaştırılacak

OVP'nin bir diğer önemli başlığı kreş ve kurumsal bakım hizmetleri.

Merkezi yönetim, yerel yönetimler ve özel sektör arasında iş birliği geliştirilerek çocuk bakım hizmetlerinin daha erişilebilir hâle getirilmesi planlanıyor.

Bu adımın özellikle küçük çocuğu bulunan çalışanların iş hayatına devam etmesini kolaylaştırması hedefleniyor.

Kreş desteğinin doğrudan nakit ödeme, vergi avantajı veya iş yeri kreşlerinin yaygınlaştırılması biçimlerinden hangisiyle uygulanacağı henüz açıklanmış değil.

Ebeveyn izinlerinde yeni model hazırlanacak

Anne ve babaların bakım sorumluluğunu daha dengeli paylaşmasını sağlayacak ebeveyn izni düzenlemeleri de çalışma programında bulunuyor.

İzin sürelerinin artırılması veya ücretli izin kapsamının değiştirilmesi için İş Kanunu ve ilgili personel mevzuatında düzenleme yapılması gerekebilir.

Mevcut doğum ve babalık izinleri, yeni mevzuat yürürlüğe girene kadar aynı şekilde uygulanmaya devam edecek.

Henüz başvuru veya yürürlük tarihi yok

Esnek mesai, uzaktan çalışma ve kreş desteği başlıkları OVP'de politika hedefi olarak bulunuyor.

Henüz çalışanların başvurabileceği yeni bir destek programı veya bütün iş yerleri için belirlenmiş yürürlük tarihi açıklanmadı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ilgili kurumların hazırlayacağı mevzuat, hangi çalışanların kapsama alınacağını ve uygulamanın ne zaman başlayacağını belirleyecek.