COP31 Antalya'da 12 tematik günle yapılacak

Türkiye'nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım 2026'da Antalya'da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31) takvimi netleşti. COP31 Başkanlığının açıkladığı programa göre konferansın her günü ayrı bir temaya ayrıldı; zirvede yaklaşık 100 gündem maddesinin görüşülmesi bekleniyor. Başkanlığın verilerine göre konferansa 197 tarafın temsilcileri ve yaklaşık 100 bin katılımcı gelecek.

COP31'de hangi gün hangi konu konuşulacak?

Program gıda ve sağlıkla açılıyor, enerjiyle sürüyor. Liderler Zirvesi ise ilk haftanın ortasına, 11 ve 12 Kasım'a yerleştirildi.

Tematik günlerin alt başlıkları da belirlendi. Enerji gününde enerji arz güvenliği, elektrifikasyon ve şebeke altyapısı; sıfır atık gününde kaynak verimliliği, metan ve döngüsel ekonomi; finans gününde yeşil finansman ve karbon piyasaları ele alınacak. 16 Kasım'daki gündemde yapay zekâ ve KOBİ'ler, 18 Kasım'da ise turizm, kültürel miras ve adil geçiş yer alıyor.

Program neyi işaret ediyor?

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz'a göre ortaya çıkan tablo, COP31'in "yeni kurallar yazan değil, verilmiş sözleri hayata geçiren" bir konferans olarak konumlandırıldığını gösteriyor. Kurnaz, önceki COP'larda liderlerin ilk günlerde toplandığını, Antalya'da ise ilk haftanın ortasında bir araya gelmesinin siyasi iradeyi teknik müzakerelerin içine taşıyacağını söyledi. Kurnaz'a göre sıfır atığa ayrı bir gün ayrılmasıyla atık ve metan ilk kez bu denli merkeze alınıyor.

Kurnaz, programın eksiklerine de dikkati çekti: İklim değişikliğinin etkilerine hazırlanmaya ayrı bir gün ayrılmadı, fosil yakıtlardan çıkış da enerji gününde açıkça adlandırılmadı.

Müzakerelerde hangi başlıklar belirleyici olacak?

Kurnaz'ın değerlendirmesine göre uyum hedefi, adil dönüşüm, finansman ve salım azaltımı öne çıkacak. Haziranda Bonn'da yapılan görüşmelerde küresel uyum hedefinde ilerleme sağlanamadı ve konu Antalya'ya ertelendi. Belem'de kararlaştırılan adil dönüşüm mekanizmasının işletilmesine dair bir karar taslağı da COP31'de bekleniyor.

Kurnaz'a göre en çok tartışılacak konu, gelişmiş ülkelerin 2035'e kadar yıllık 300 milyar dolar hedefine ve uyum finansmanını 3 katına çıkarma sözüne nasıl ulaşacağını gösteren yol haritası olacak. Teknik müzakerecilerin nihai metnin yüzde 90'ını hazırladığını belirten Kurnaz, kalan yüzde 10'un siyasi karar gerektirdiğini vurguladı.

Antalya'dan ne miras kalabilir?

COP31 Başkanlığının New York'ta "35'e 35" elektrifikasyon taahhüdü ile Antalya Yapay Zeka Taahhüdü'nü başlattığını hatırlatan Kurnaz, bu girişimlerin bir izleme mekanizmasıyla sonraki konferanslara aktarılmasının Antalya'nın kalıcı mirası olacağı görüşünde. Kurnaz, Türkiye'nin ne Avrupa Birliği üyesi ne gelişmekte olan ülkeler grubunun parçası ne petrol ihracatçısı ne de küçük ada devleti olmasının, ev sahibi ülkeye taraflar arasında arabuluculuk yapabilecek bir esneklik kazandırdığını da söyledi.