Dünyanın en zengin insanı Elon Musk, üst yöneticisi olduğu SpaceX ile Tesla'nın birleşmesinin iyi bir fikir olacağını söyledi. Musk'ın açıklamasına göre iki şirket, olası birleşmeyi değerlendirmek için özel bir komite kurdu.

Tesla ve SpaceX birleşecek mi?

Şimdilik belli değil. Musk, komitenin henüz bir anlaşmaya varmadığını ve birleşmenin kesin olmadığını vurguladı. Komitenin görevi, iki şirketin birleşmesini değerlendirmek. Musk'ın sözleri, SpaceX'in üçüncü çeyrek bilançosunu duyurduğu günlerde geldi.

SpaceX'in üçüncü çeyrek bilançosu nasıl geldi?

SpaceX'in açıkladığı bilançoya göre şirketin üçüncü çeyrek gelirleri yüzde 161 artışla 14,6 milyar dolara yükseldi. Yapay zeka gelirleri ise 10 kat artarak 7,6 milyar dolara ulaştı ve toplam gelirin yarısını aştı. Şirket kârlılıkta da dönüş yaşadı: Bir yıl önceki aynı dönemde 1,1 milyar dolar zarar açıklayan SpaceX, bu çeyrekte 4,4 milyar dolar net kâr elde etti.

Bilançonun açıklanmasının ardından borsada SpaceX hisseleri yüzde 8,6, Tesla hisseleri ise yüzde 1,5'in üzerinde yükselişle işlem gördü.

Musk neden Tesla ile SpaceX'i birleştirmek istiyor?

Birleşme fikrinin arka planında, iki şirketin birbirinin içine geçmiş biçimde yönetilmesi ve bunun yol açtığı çıkar karmaşası bulunuyor. Musk'ın iki şirketin de üst yöneticisi olduğu bu yapıda bağlar en çok yapay zeka alanında kesişiyor. SpaceX gelirlerinin çoğunu, Musk'ın kurduğu ve Grok sohbet robotunu geliştiren yapay zeka şirketi xAI'dan elde ediyor. Tesla da xAI'da pay sahibi. Bu tablo, SpaceX'in ana gelir kaynağının Tesla'nın da pay sahibi olduğu bir şirket olması anlamına geliyor.

Üstelik iki şirket, yapay zeka çipleri üretecek TeraFab fabrikasını birlikte kuruyor. Birleşme, iki şirket arasındaki çıkar çatışmasını ve yapay zeka işlerindeki yetki karmaşasını sona erdirebilir.

Musk, Tesla'da tam kontrol mü istiyor?

Birleşmenin bir de kontrol boyutu var. Musk, Tesla'daki payını son maaş paketiyle yüzde 20'ye çıkardı. Şirketin kontrolünü ele geçirmek için bu oranı yüzde 25'e yükseltmek istiyor. Musk, şirket faaliyetlerinde daha etkin olmak amacıyla en az yüzde 25'lik oy oranı istediğini daha önce de dile getirmişti. Yani Musk'ın Tesla'daki payı, istediği oy oranının hâlâ altında.

Musk'ın SpaceX'teki payı ise yüzde 50. Birleşme hâlinde iki şirketteki payları ortak yapıda bir araya gelecek; bu da Musk'ı birleşik şirkette, dolayısıyla Tesla'nın yönetiminde aradığı tam kontrole kavuşturabilir.

Birleşme iki şirkete ne kazandırır?

İki şirket yalnızca yönetim açısından değil, ticari olarak da iç içe. Tesla, SpaceX'e yüz milyonlarca dolarlık batarya satıyor. Birleşme gerçekleşirse bu bataryalar bilançoya maliyet olarak yansımayacak. İki şirket ortak Ar-Ge birimlerinden ve tesislerden yararlanacak, birbirinden aldıkları hizmetler de maliyet kalemi olmaktan çıkacak. Kendi alanlarında güçlü iki şirketin bir araya gelmesi ciddi bir sinerji potansiyeli taşıyor. Böyle bir birleşmeyle ortaya değeri 3 trilyon doları aşan bir şirket çıkacak.

Musk'tan çocuklara SpaceX hissesi planı

SpaceX son günlerde farklı bir planla da gündeme gelmişti. Musk, gelecek yıl ABD'deki her çocuğa birer SpaceX hissesi vereceğini duyurdu. 72 milyon çocuğu kapsayan planın toplam değeri yaklaşık 10,5 milyar dolar.

Hisse dağıtımı planının ayrıntıları için ilgili haberimize göz atabilirsiniz.