Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre kamu iktisadi teşebbüslerinin (KİT) yatırım harcamaları 2025’te bir önceki yıla göre yüzde 62 artarak 422,6 milyar liraya ulaştı. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), 197,3 milyar liralık yatırımla teşebbüsler arasında ilk sırayı aldı.

KİT’ler, 2025’te kamu yatırımlarının yüzde 21’ini gerçekleştirdi. Teşebbüslerin yatırım için harcadığı toplam tutar, aynı yılın gayri safi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 0,7’sine karşılık geldi.

En çok yatırım yapan KİT’ler hangileri?

TPAO’nun ardından en yüksek yatırım harcamasını Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) yaptı. Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) ise yatırım tutarında üçüncü sırada yer aldı. İlk 3 kuruluşun 2025 yılı yatırım harcamaları şöyle:

Reklamlar
  • TPAO: 197,3 milyar lira
  • TCDD: 91,9 milyar lira
  • TEİAŞ: 39,2 milyar lira

Sektörler arasında en fazla yatırım 277,6 milyar lirayla enerjiye yapıldı. KİT’lerin yatırım harcamalarında ulaştırma 129,3 milyar lirayla ikinci, tarım ise 5,6 milyar lirayla üçüncü oldu.

Katma değer yüzde 48,9 arttı

Teşebbüslerin 2025’te oluşturduğu katma değer, bir önceki yıla göre yüzde 48,9 artışla 433,9 milyar liraya ulaştı. Bu hesapta dönem kârı veya zararı ile faiz, karşılık, kur farkı, amortisman ve istihdam giderleri toplanıyor.

Katma değerde de ilk sırayı 76 milyar lirayla TPAO aldı. TPAO’yu izleyen 3 kuruluş ve oluşturdukları katma değer şöyle sıralandı:

  • Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğü: 66,6 milyar lira
  • TEİAŞ: 49 milyar lira
  • Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ): 41,6 milyar lira

Dönem kârı açısından da 2025’i ilk sırada tamamlayan kuruluş TPAO oldu. Kâr tutarında TPAO’nun ardından sırasıyla DHMİ, Eti Maden ve Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü (KEGM) geldi.

Bütçeden KİT’lere 562,8 milyar lira ödendi

2025 sonunda toplam 34 kamu işletmesinin 19’u KİT, 2’si KİT bağlı ortaklığı statüsündeydi. Diğer işletmelerin 5’i kamu bankası, 8’i ise diğer kuruluşlar grubundaydı.

2025’te bütçeden KİT’lere yapılan 562,8 milyar liralık ödemenin 390,5 milyar lirasını görevlendirme bedelleri oluşturdu. Sermaye için ödenen tutar ise 172,3 milyar liraydı.

Aynı yıl KİT’lerden bütçeye yapılan ödemelerin toplamı yaklaşık 81,6 milyar lira oldu. Bu tutarın ödeme kalemlerine göre dağılımı şöyle:

  • Kurumlar vergisi ve diğer yasal yükümlülük karşılıkları: 36,8 milyar lira
  • Temettü: 33,5 milyar lira
  • Hasılat payı: 11,3 milyar lira