Sosyal ağlarda 15 yaş sınırını hayata geçiren yönetmelik 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. "Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik", 15 yaşını doldurmamış çocukların hesap açmasını engelliyor; yaş kontrolü e-Devlet üzerinden yapılacak.

Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı'nın hazırladığı düzenleme 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girecek. Daha önce açılmış ve yaşı doğrulanmamış hesaplar için son tarih 31 Mart 2027 olarak belirlendi.

Yönetmelik kimleri kapsıyor?

Düzenleme, Türkiye'den erişilebilen yurt içi ve yurt dışı kaynaklı tüm sosyal ağ sağlayıcılarını ve bu platformların kullanıcılarını kapsıyor. Yönetmelik, "çocuk" tanımını 18 yaşını doldurmamış kişi olarak yapıyor; 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunulamayacağı temel ilke olarak yer alıyor.

Yönetmelik, yaş doğrulama yöntemlerinin güvenilir, tutarlı, test edilebilir ve ayrımcılık yapmayan nitelikte olmasını, engelli kullanıcılar dahil herkes için erişilebilir bulunmasını şart koşuyor. Doğrulamada kimlik tespiti yerine yalnızca yaş eşiği belirleniyor.

Hesap açılışında yaşı 15'in altında olan kullanıcının talebi doğrudan reddedilecek. Makul şüphe bulunan durumlarda ise sağlayıcı hesabı askıya alabilecek; hesabın yeniden kullanılması için yaş doğrulama belirteci gerekecek.

Yaş doğrulama e-Devlet'ten nasıl yapılacak?

Yaş doğrulama, e-Devlet Kapısı üzerinden kullanıcının talebiyle üretilen bir "yaş doğrulama belirteci" ile yapılacak. Belirteç yalnızca kullanıcının 15 ve 18 yaş eşiklerini aşıp aşmadığını gösteriyor; kullanıcı adı ya da kişiyi belirlenebilir kılan başka bir veri içermiyor.

Kullanıcı belirteci platforma yüklüyor. Sağlayıcı, belirtecin Başkanlık tarafından üretildiğini teyit ediyor ve bu bilgiyi yalnızca yaş doğrulama amacıyla kullanabiliyor. Türkiye'de mukim olmayan geçici kullanıcılar için ise pasaport bilgisiyle istisnai bir belirteç üretilmesi öngörülüyor.

15-17 yaş arası kullanıcılar için hangi kısıtlar geliyor?

15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına ulaşmamış kullanıcılara "ayrıştırılmış hizmet" sunulacak. Yönetmelikte bu hesaplar için şu tedbirler sayılıyor:

  • Gizlilik: Hesap varsayılan olarak gizli olacak, herkese açık hale getirilemeyecek; takipçi ve takip edilen bilgilerini yalnızca hesap sahibi görecek
  • Mesajlaşma: Yalnızca çocuğun takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilecek, okundu bilgisi gösterilmeyecek
  • Canlı yayın: Çocuk hesapları canlı yayın açamayacak
  • Sonsuz akış: İçeriklerin kaydırmayla ya da otomatik olarak art arda sunulmasını sağlayan arayüzler tüm ekranlarda kullanılamayacak
  • Rehber senkronizasyonu: Telefon rehberi ve e-posta adres defteriyle eşleştirme yapılamayacak, çocuk hesapları başka kullanıcılara takip önerisi olarak sunulmayacak
  • Ekran görüntüsü: Profil fotoğrafı ve paylaşımların başkaları tarafından ekran görüntüsü alınmasını engelleyecek teknik önlemler alınacak
  • Reklam: Kişisel veriler profilleme ya da kişiselleştirilmiş ticari reklam için kullanılamayacak

Yönetmelik ayrıca bağımlılık yaratabilecek hizmetlerin sunulmasını yasaklıyor, en yüksek gizlilik ayarlarının varsayılan olmasını ve sözleşme ile ayarların çocuğun anlayabileceği dilde sunulmasını şart koşuyor. Bu tedbirler sağlayıcıların internet sitelerinde yayımlanacak.

Ebeveynlere hangi araçlar verilecek?

Ebeveyn kontrol araçları, çocuk hakkında karar yetkisi olan anne, baba ve vasiye sunulacak. Araçlar Türkçe dil seçeneğine sahip olacak, kolay erişilebilir olacak ve farklı cihazlarda çalışacak. Asgari olarak şu işlevler öngörülüyor:

  • Hesap ve özellik ayarlarının kontrolü
  • Ücretli işlemler için ebeveyn onayı ve harcama limiti
  • Kullanım süresinin izlenmesi ve sınırlandırılması
  • Konum paylaşımı mekanizmalarının yönetimi

Araçlar etkinleştirildiğinde çocuğa bildirim yapılacak. Çocuğun, ebeveynin bilgisi ve aynı güvenlik doğrulaması olmadan kontrolü kapatmasını önleyecek tedbirler de alınacak. Yönetmelik, tasarımın gözetimden çok iletişim ve öğrenmeye dayanmasını, çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde ortadan kaldırmamasını istiyor.

Mevcut hesaplar için takvim

Yönetmeliğin geçici maddesine göre yürürlük tarihinden önce açılmış ve belirteçle doğrulanmamış hesaplar, 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez yaş doğrulama belirteciyle doğrulanacak. Yaşı 15'ten küçük olduğu belirlenen çocukların hesapları bilgilendirme yapılarak kapatılacak.

İtiraz edilmesi halinde hesaptaki veriler süreç tamamlanana kadar silinmeyecek; itiraz edilmezse veriler gecikmeksizin silinecek. Yönetmeliğin tamamı 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girecek; yeni hesap açılışlarında yaş doğrulama zorunluluğu da bu tarihten itibaren uygulanacak.

İtiraz mekanizması ve yaptırımlar

Sağlayıcılar, yaş doğrulama sonuçlarına, hesabın askıya alınmasına ya da kapatılmasına karşı ücretsiz, Türkçe seçeneği bulunan ve erişilebilir bir itiraz yolu kuracak. İtirazlar yalnızca otomatik sistemlerle değerlendirilemeyecek; anlamlı bir insan incelemesi zorunlu olacak. İtiraz sayısı, kabul oranı ve ortalama süre her yıl Başkanlığa bildirilecek ve yayımlanacak.

Yükümlülüklere uyulmaması halinde 5651 sayılı Kanun'un ek 4. maddesindeki yaptırımlar uygulanacak. Yönetmelik, yaptırım öncesinde aykırılığın bildirilmesini ve makul süre verilmesini öngörüyor; yaptırımın belirlenmesinde ihlalin ağırlığı, süresi, etkilenen çocuk sayısı ve sağlayıcının iyi niyetli uyum çabası dikkate alınacak. Kanundaki yaptırım basamakları arasında idari para cezası, reklam yasağı ve bant daraltma yer alıyor.

Düzenlemenin arka planı

Yönetmeliğin dayanağı, 1 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan kanun değişikliği. Bu değişiklikle 5651 sayılı Kanun'a sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacağı hükmü eklendi; hükümlerin yürürlüğü yayımdan altı ay sonrasına, yani 1 Kasım 2026'ya bırakıldı. Aynı değişiklik oyun platformlarına da yeni yükümlülükler getirdi.

Oyun platformları yaş derecelendirmesi yapılmamış oyunları sunamayacak; Türkiye'de günlük erişimi 100 bini aşan yurt dışı kaynaklı platformlar yerel temsilci atamak ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na (BTK) bildirimde bulunmak zorunda olacak. Oyun platformlarından da sosyal ağlara benzer ebeveyn kontrol araçları sunmaları isteniyor.

Başkanlık, belirteç yapısını ve yaş doğrulama sürecini tanımlayan bir rehber hazırlayıp sağlayıcılarla paylaşacak. Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar da bu rehber ve Başkanlığın düzenlemeleriyle belirlenecek.