Staj ve çıraklık başlangıcını emeklilik hesabında kullanmak isteyenler için Meclise sunulan yeni teklif, geçmiş sürelerin borçlanılmasına üç aylık başvuru süresi getirmeyi öneriyor. DEM Parti Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan’ın 2/4051 esas numaralı teklifi, 13 Kasım 2026’da Meclis Başkanlığına ulaştı ve 18 Kasım 2026’da komisyonlara sevk edildi. Öneri, kapsamdaki kişilerin yürürlükten önceki çıraklık, staj ve eğitim sürelerini geriye dönük borçlanarak sigorta başlangıcı hesabına katmasını amaçlıyor.

Emeklilikte yaş ve başlangıç tarihi tartışmalarının stajyerlerle çırakları ilgilendiren bölümünde somutlaşan metin, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunundaki borçlanma düzenlemesine yeni bir bent ekliyor. Mesleki Eğitim Kanunu ile İşsizlik Sigortası Kanununda da değişiklikler öneriliyor. Teklif, 20 Kasım 2026 tarihli Meclis kaydında komisyon aşamasında bulunuyor; henüz yasalaşmış değil.

Üç aylık süre talep için öngörülüyor

Teklifin geçici maddesi, geçmiş dönemler için iki koşulu birlikte arıyor: üç ay içinde talepte bulunmak ve geriye doğru borçlanmak. Bu şartların yerine getirilmesi hâlinde kapsamdaki sürelerin sigorta başlangıç tarihi hesaplanırken dikkate alınması isteniyor. Başvuruya ayrılan üç ayın, önerilen düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren işlemesi öneriliyor.

Reklamlar

Bu mekanizma, düzenleme yürürlüğe girdiğinde ilgili gruplar arasında bulunan kişilerin daha önceki eğitim ve çalışma dönemlerine yönelik. Metinde geçmiş sürelerin hesabı, borçlanma talebiyle ilişkilendiriliyor. Dolayısıyla teklifin okur açısından temel konusu, mesleki eğitim sırasında geçirilen dönemin emekliliğe esas başlangıçta değerlendirilmesi ve bunun için kullanılacak borçlanma yolu.

İşlem Teklifteki düzenleme
Başvuru dönemi Yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde talep
Geçmiş sürelerin değerlendirilmesi Geriye dönük borçlanma yapılması
Hesaba katılacak dönem Yürürlükten önceki çıraklık, staj ve eğitim süreleri
Amaçlanan sonuç Bu sürelerin sigorta başlangıç tarihinin hesabında dikkate alınması

Çıraklar, stajyerler ve hangi öğrenciler kapsama giriyor?

Borçlanma maddesine eklenmesi önerilen bent, farklı eğitim ve çalışma biçimlerini ayrı ayrı sayıyor. Önerilen kapsamda Mesleki Eğitim Kanunundaki aday çıraklar ve çıraklarla işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler bulunuyor. Mesleki ve teknik ortaöğretim sırasında veya yükseköğrenimde staja tabi tutulan öğrenciler de metinde yer alıyor.

Mesleki ve teknik ortaöğretimde tamamlayıcı eğitim veya alan eğitimi gören öğrenciler için de düzenleme öneriliyor. Kamu kurum ve kuruluşlarının desteklediği projelerde görev yapan bursiyerler ile Yükseköğretim Kanununun 46’ncı maddesi kapsamında kısmi zamanlı çalıştırılan öğrenciler aynı bentte sayılıyor. Metin, bu grupların çıraklık ve staj sürelerinin borçlanma kapsamına eklenmesini öneriyor.

Başlangıç tarihine ilişkin geçici madde, kapsamı belirlerken doğrudan bu yeni bentteki kişilere gönderme yapıyor. Böylece geçmiş süreler için önerilen başvuru hakkı, maddede sayılan eğitim veya çalışma statülerine bağlanıyor. Yükseköğrenim sırasında staja tabi tutulanlarla kısmi zamanlı çalıştırılan öğrenciler, metinde farklı koşullarla tanımlanan iki ayrı grup olarak yer alıyor.

Staj sigortası ile emeklilik başlangıcı arasındaki ayrım

Sosyal Güvenlik Kurumunun çırak ve mesleki eğitim görenlere ilişkin açıklamasında, aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler için iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık sigortalarının uygulandığı belirtiliyor. Bu gruplar hizmet akdiyle çalışanlar kapsamında sigortalı kabul ediliyor; uygulanan sigorta kolları ise sınırlı tutuluyor.

Teklifin gerekçesi, eğitim dönemindeki sigortalılık bildirimiyle emeklilik için gerekli uzun vadeli sigorta kapsamı arasındaki bu ayrımı ele alıyor. Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları bakımından başlangıcın, bu sigorta kollarına ilk kez girilen tarihle belirlendiğine dikkat çekiliyor. Staj veya çıraklık sırasında yapılan bildirimin bütün sigorta kollarını kapsamaması, o dönemin emekliliğe esas başlangıç olarak kullanılmasını etkiliyor.

Reklamlar

Gerekçede, Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesi sonrasında başlangıç tarihinin bu çalışanlar için taşıdığı önem de anlatılıyor. Mesleki eğitim kapsamında erken yaşta işyerine girenlerin eğitim sürelerinin değerlendirilmesi ve geçmiş dönemler için borçlanma mekanizması kurulması hedefleniyor. Metin, başlangıç tarihini değiştirmeye yönelik bu yolu uzun vadeli sigorta kapsamıyla birlikte ele alıyor.

Prim finansmanı ve Meclisteki diğer teklif

Teklifin diğer maddeleri, Mesleki Eğitim Kanununun geçici 12’nci maddesinin bazı hükümleriyle İşsizlik Sigortası Kanunundaki ilgili fon gideri hükmünün kaldırılmasını öneriyor. Madde gerekçesinde öğrencilere yönelik programın İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanmaması amacı belirtiliyor. Genel gerekçe, fiilen çalışmanın gerçekleştiği işverenin prim yükümlülüğünü üstlenmesi hedefini de açıklıyor.

Aynı alandaki 2/4004 esas numaralı diğer teklif ise 3 Kasım 2026’da Başkanlığa sunuldu, 4 Kasım 2026’da komisyonlara gönderildi. Bu metnin Meclis özetinde çırak, bursiyer, kursiyer ve stajyerlerin uzun vadeli sigortalı sayılması, ilgili sürelerin başlangıcının hizmet ve sigortalılık başlangıcı kabul edilmesi ve primlerin fiilen çalışılan işverenlerce karşılanması amaçları sıralanıyor.

Her iki teklif için esas komisyon Plan ve Bütçe Komisyonu. Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu ile Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu da tali komisyon olarak görevlendirildi. 18 Kasım 2026’da sevk edilen 2/4051 numaralı metin, geçmiş sürelerin hesabında üç aylık talep süresini ve geriye dönük borçlanmayı birlikte düzenlemesiyle başvuru mekanizmasını ayrıntılandırıyor.