Türkiye’de hane halkının geçen yıl en fazla israf ettiği gıda grupları taze meyve-sebze ile ekmek oldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, bu ürünler çoğunlukla bozulduğu için tüketilemedi.

Gıda israfında ilk sırada yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebze yer aldı. Ekmek yüzde 32,5 ile ikinci sırada bulunurken, süt ve süt ürünleri yüzde 15,1, kuru bakliyat ise yüzde 5,9 oranında israf edildi. Makarna ile et ve et ürünlerinin israf oranı yüzde 2,7’şer olarak kaydedildi.

İsrafın en büyük nedeni bozulma oldu

Gıdaların çöpe atılma nedenleri arasında bozulma yüzde 74,4 ile açık ara ilk sırada yer aldı. Son kullanma tarihinin geçmesi nedeniyle israf edenlerin oranı yüzde 12,1 olurken, fazla satın alma veya fazla pişirme nedeniyle gıda kaybı yaşayanların oranı yüzde 6,3 olarak belirlendi.

Hane halkının yüzde 84’ü gıda ürünlerini hiç çöpe atmadığını belirtirken, yüzde 12,7’si nadiren, yüzde 0,3’ü ise sıklıkla gıda attığını söyledi.

Alışverişte liste yapma alışkanlığı öne çıktı

Tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarına bakıldığında, 2025 yılında yüzde 54,4’ünün alışverişe liste yaparak çıktığı görüldü. Ürünün fiyatını takip ederek alışveriş yapanların oranı yüzde 14,9, plansız alışveriş yapanların oranı ise yüzde 14,4 oldu.

Gelir gruplarına göre en düşük gelir grubundaki hane halklarının alışveriş listesi yapma oranı yüzde 57,3 olarak ölçülürken, bu oran en yüksek gelir grubunda yüzde 49,9’da kaldı.

Tüketilemeyen gıdalar hayvanlara veriliyor

Gıda israfını önlemek için başvurulan yöntemler arasında tüketilemeyen gıdaların hayvanlara verilmesi öne çıktı. Bu oran 2024’te yüzde 27,3 iken 2025’te yüzde 28,7’ye yükseldi.

Gelir düzeyi en düşük grupta tüketilemeyen gıdaları hayvanlara verme oranı yüzde 35,9 olurken, en yüksek gelir grubunda bu oran yüzde 27,8 olarak kaydedildi. Öte yandan, tüketicilerin yüzde 83,6’sı gıda israfını engellemek için bireysel olarak elinden geleni yaptığını ifade etti.