Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Erol Özvar, 7 Kasım 2026'da katıldığı bir televizyon programında lisans eğitiminin üç yılda tamamlanabilmesine yönelik hazırlıkları anlattı. Özvar, ders sayılarının azaltılması, kontenjan planlaması, yapay zeka ve dijital beceriler ile mesleki eğitim alanında yürütülen çalışmalara da değindi.

Türkiye'de bir öğrencinin 12 yıllık zorunlu eğitimin ardından dört yıllık lisans programıyla toplam 16 yıl örgün eğitim sisteminde kaldığını belirten Özvar, mezuniyetin ardından askerlik, staj ve iş arama süreçlerinin de eklenmesiyle gençlerin çalışma hayatına giriş yaşının yükseldiğini söyledi.

Lisans eğitimi üç yıla nasıl indirilecek?

Demografik değişim, yaşlanma, değişen hayat şartları ve teknolojik gelişmelerin yükseköğretimde yeni bir yapılanmayı gerekli kıldığını belirten Özvar, Avrupa Yükseköğretim Alanı'nda lisans eğitiminin 180 ile 240 AKTS arasında değiştiğini hatırlattı.

Reklamlar

Türkiye'de lisans programlarının 180 kredi üzerinden yeniden yapılandırılarak üç yılda tamamlanabilmesi üzerinde çalıştıklarını bildiren Özvar, üniversiteleri yaklaşık bir yıldır bu sürece hazırladıklarını açıkladı. Ziyaret ettiği üniversitelerin senato ve yönetim kurullarından gerekli çalışmaları yapmalarını istediklerini kaydetti.

  • Öğrencilerin kaç krediyle mezun olacağına ilişkin yetki YÖK'te bulunuyor.
  • Uygulama tepeden inme bir anlayışla hayata geçirilmeyecek; üniversiteler programlarını kendi şartları doğrultusunda gözden geçirecek.
  • Üç yıllık lisans modeline geçiş birkaç yıllık bir zaman dilimine yayılabilir.
  • Bunun için 2547 sayılı Kanun'un yanı sıra bazı kanunlarda da değişiklik yapılması gerekiyor.

Meslek kuruluşlarıyla temasların sürdüğünü ifade eden Özvar, modelin toplumsal mutabakatla hayata geçirilmesini hedeflediklerini kaydetti.

Ders sayıları ne zaman azaltılacak?

Özvar, Türkiye'de lisans programlarında yaklaşık 60 ders bulunurken Avrupa'da bu sayının 20-25 civarında olduğunu söyledi. Dört yıllık lisans programlarındaki haftalık derslerin toplandığında 2-2,5 günde tamamlanabilecek bir müfredata karşılık geldiğine dikkati çekti.

Müfredatın sadeleştirilmesiyle öğrencilerin uygulamaya, projelere ve mesleki deneyime daha fazla zaman ayırabileceğini belirten Özvar, ders sayılarının azaltılmasına yönelik çalışmaların bu yıl sürdürüldüğünü, önümüzdeki yıl sistemin bu doğrultuda çalışmaya başlayacağını ifade etti.

Ders içeriklerinin de güncellenmesi gerektiğini vurgulayan Özvar, yapay zekanın derslerin içinde yer alması, öğrencilerin dijital becerilerinin ve yapay zeka okuryazarlığının geliştirilmesi gerektiğini söyledi.

Kontenjan planlamasında hangi alanlar daraltıldı?

Üniversite ile istihdam konusunun geçmişte bugünkü kadar birlikte ele alınmadığını belirten Özvar, artık üniversitelerin mezunlarının iş bulup bulamadığını ve çalışma hayatına ne ölçüde katılabildiğini takip etmesi gerektiğini söyledi.

Reklamlar

Kontenjan planlamasında istihdam imkanlarının yanı sıra öğrencilerin programlara yöneliminin de dikkate alındığını belirten Özvar, talebin ve istihdam imkanlarının azaldığı alanlarda kontenjanların yeniden düzenlendiğini ifade etti. Özvar'ın aktardığı düzenlemeler şöyle:

  • Adalet programı kapatıldı.
  • 40-50 civarında iki yıllık program sistem dışına çıkarıldı.
  • İkinci öğretime son verildi.
  • Mimarlık, eczacılık, diş hekimliği, iletişim ile bazı mühendislik alanlarında kontenjanlar azaltıldı.
  • Tarih, edebiyat, sosyoloji, felsefe ve sanat tarihi gibi bazı programlarda kontenjanlar önemli ölçüde düşürüldü.

Hukuk fakültelerindeki toplam kontenjanın 16 binler seviyesinden 8 binler seviyesine indirildiğini belirten Özvar, hukuk programlarını tercih edebilmek için başarı sırası şartının da 100 bin olarak uygulandığını kaydetti.

Tıp fakültesi kontenjanları ne olacak?

Tıp fakültelerindeki kontenjanların gelecek yıl yeniden ele alınacağını belirten Özvar, bu alandaki planlamanın Sağlık Bakanlığı ile birlikte Türkiye'nin hekim ihtiyacı dikkate alınarak yapılacağını söyledi.

Yeni program türleri hangi düzeyde açıldı?

İhtiyaç azalan alanlarda düzenlemeler yapılırken çalışma hayatının ihtiyaç duyduğu yeni alanların yükseköğretim sistemine kazandırıldığını belirten Özvar, son üç yılda 80'e yakın yeni program türü oluşturulduğunu açıkladı. Bu programların yaklaşık üçte ikisi ön lisans, üçte biri lisans düzeyinde.