Diyabet ve obezite tedavisinde kullanılan, halk arasında zayıflama iğnesi olarak bilinen ilaçlar için ABD Gıda ve İlaç Dairesi'nden (FDA) yeni bir güvenlik uyarısı geldi. FDA, glukagon benzeri peptit-1 reseptör agonisti (GLP-1 RA) grubundaki ilaçların, arteritik olmayan anterior iskemik optik nöropati (NAION) adı verilen göz rahatsızlığıyla ilişkili olabileceğini açıkladı. Kurum, bu gruptaki bütün ilaçların güvenlik etiketlerinde olası riske yer verilmesini istedi.

Uyarı, Türkiye'de de kullanımı hızla artan bu ilaçları kullananları doğrudan ilgilendiriyor. Dr. Lale Dicle Güneş, Türkiye'deki kullanımın altı kat arttığını ve bu artışın yarısından fazlasını ilacı amacı dışında kullananların oluşturduğunu belirtiyor.

NAION nedir, neden önemli?

NAION, görme sinirine giden kan akışının azalmasıyla ortaya çıkıyor. FDA'nın açıklamasında öne çıkan bilgiler şöyle:

Reklamlar
  • Rahatsızlık genellikle tek gözde, ani ve ağrısız görme kaybına neden oluyor.
  • Mevcut tedavilerle kaybedilen görmeyi geri kazandıran bilinen bir yöntem bulunmuyor.
  • Diyabet ve obezite hastalarında NAION riski zaten yüksek; bu ilaçlar da tam olarak bu hastalıkların tedavisinde kullanılıyor.

Rakamlar ne gösteriyor?

FDA'nın incelemesi, 2024'te JAMA Ophthalmology dergisinde yayımlanan bir araştırmanın ardından başladı. O çalışma, semaglutid etken maddesini kullanan hastalarda NAION görülme riskinin arttığını ortaya koymuştu. FDA'nın incelemesinde çıkan tablo şöyle:

Grup100 bin kişi-yılda NAION vakası1 milyon kişi-yıla oranlanınca
GLP-1 grubu ilaç kullananlar6,464
Başka diyabet ilacı ya da plasebo kullananlar3,838

GLP-1 grubunda görülen vaka sıklığı, karşılaştırma grubunun yaklaşık 1,7 katı. Buradaki kişi-yıl birimi, katılımcıların toplam izlem süresini ifade ediyor.

Hangi ilaçlar kapsamda?

FDA'nın etiket uyarısı isteği, GLP-1 etkisi gösteren bütün ilaçları kapsıyor. Açıklamada adı geçen ürünler şunlar:

  • Novo Nordisk: Ozempic ve Wegovy
  • Eli Lilly: Mounjaro ve Zepbound
  • Sanofi: Soliqua

Novo Nordisk ise yaptığı açıklamada, mevcut araştırmaların GLP-1 grubu ilaçların NAION'a neden olduğunu ortaya koymadığını savundu. FDA'nın adımı, ilişkinin olası olduğunu belirterek kullanıcıları ve hekimleri bilgilendirmeye yönelik.

Bu ilaçları kullananlar ne yapmalı?

  • İlacı kendi başınıza bırakmayın: Tedavinin sürmesi ya da değiştirilmesi kararı, ilacı yazan hekimle birlikte verilmeli.
  • Ani görme değişikliğini önemseyin: Tek gözde ani ve ağrısız görme kaybı, açıklamada tarif edilen tablonun kendisi. Böyle bir durumda vakit kaybetmeden hekime başvurmak gerekiyor.
  • Amaç dışı kullanımdan kaçının: Dr. Lale Dicle Güneş, akılcı olmayan kullanımın ciddi sağlık riskleri doğurduğunu ve ilaca gerçekten ihtiyacı olan hastaların ilaca ulaşmakta zorlandığını vurguluyor.
  • Risk grubundaysanız hekiminize söyleyin: Diyabet ve obezitede NAION riski zaten yüksek olduğundan, göz şikâyeti olan kullanıcıların bunu kontrollerde dile getirmesi önem taşıyor.