Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Kocaeli ve Sakarya'nın içme ve kullanma suyu için son derece önemli olan Sapanca Gölü'ne yönelik hazırlanan eylem planını 31 Ekim 2026 Cumartesi günü açıkladı. 6 ana eylem ve 12 tedbirden oluşan plan kapsamında 5 yıl içinde yaklaşık 25,5 milyar liralık yatırım yapılacak. Bakan Yumaklı, havzaya yılda yaklaşık 114 milyon metreküp su kazandırmayı planladıklarını söyledi.

Plan, Adapazarı Kültür Merkezi'nde düzenlenen Sapanca Gölü Eylem Planı Tanıtım Toplantısı'nda kamuoyuyla paylaşıldı. Bakan Yumaklı, aynı akşam sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda planın başlatıldığını duyurdu:

Göl 2025'te 72 milyon metreküp su kaybetti

Toplantıda konuşan Yumaklı, kullanımlar ile iklim değişikliğinin etkisi birleşince Sapanca Gölü'nde 2025 yılında yaklaşık 72 milyon metreküplük su azalımı yaşandığını belirtti. Bu azalımın yüzde 22'si buharlaşmadan kaynaklandı. Bakan, önümüzdeki dönemde havzadaki sıcaklık artışının 4 derece olarak öngörüldüğünü, yıllık toplam yağışların ise yüzde 5 düşeceğinin öngörüldüğünü aktardı.

Reklamlar

Son yağışlarla göl seviyesinin yükselmesinin kimseyi yanıltmaması gerektiğini vurgulayan Yumaklı, sit alanı statüsündeki gölün önemini şu sözlerle anlattı: "Sapanca Gölü hâlihazırda mevcut durumundan daha kötüye giderse Kocaeli, Sakarya susar."

Plan hangi başlıklara dayanıyor?

Bakanlığın açıklamasına göre kısmen uygulamaya başlanan eylem planı üç strateji üzerine kuruldu:

  • Su, gıda ve ekosistem bağlantısı içinde göl yönetimi,
  • Su güvenliğinin ve verimliliğinin sağlanması,
  • Veri temelli, yapay zekâ destekli bir karar mekanizmasının oluşturulması.

Gölün su miktarı ve kalitesi yapay zekâ destekli modellerle izlenmeye başlandı. Kurulacak izleme sistemleri buharlaşma kayıplarını da takip edecek, gölde üretilen veriler anlık olarak Akıllı Su Yönetimi Sistemi'ne aktarılacak. Paydaşlardan oluşan Bilim Kurulu da gölün durumunu izlemeyi sürdürecek.

Alternatif su kaynakları ve barajlar

Yumaklı, ilave ve alternatif su kaynaklarına yönelik yatırımlar hakkında da bilgi verdi:

YatırımBakanın verdiği bilgi
Kocaeli İhsaniye Barajıİsale hattı ve arıtma tesisi tamamlandı, içme suyu verilmeye başlandı.
Ballıkaya Barajı2027'de su tutmaya başlayacak; devreye girdiğinde gölden, barajın sağladığı kadar daha az su verilecek.
Avcıdere Barajı Sulaması ve İçme Suyu ProjesiGelecek dönemde yatırım programına alınacak.
İçme suyu şebekeleriKayıp ve kaçakların yüzde 25'e düşürülmesiyle yılda 16 milyon metreküp tasarruf.

Bakan, İhsaniye Barajı'ndan içme suyu verilmeye başlanmasıyla Sapanca Gölü üzerindeki baskının azaldığını ifade etti.

Reklamlar

Dokuz göl için eylem planı hazırlandı

Göl ekosistemlerinin korunması konusunun Ulusal Su Kurulu gündemine alındığını anlatan Yumaklı, Sapanca'nın yanı sıra Eğirdir, Beyşehir, Akşehir, Eber, Bafa, Burdur, İznik ve Seyfe gölleri için de eylem planları hazırlandığını söyledi. Bakana göre Türkiye'de kişi başına düşen kullanılabilir su miktarı 1.313 metreküpten 1.297 metreküpe geriledi.

Toplantıda sulama ve taşkınlarla ilgili rakamlar da paylaşıldı. Yumaklı, suyun yüzde 77'sinin tarımsal üretimde kullanıldığını, basınçlı sulama sistemlerine yüzde 70 hibe desteğinin sürdüğünü belirtti. Bakan ayrıca 25 havzada taşkın yönetim planlarının tamamlanıp uygulamaya alındığını, ekim başından bu yana 15 ilde yaşanan taşkınlara 485 iş makinesi ve ağır ekipmanla, 772 personelle müdahale edildiğini aktardı.

Yumaklı, 10 yıllık Ulusal Su Planı'nın uygulamaya alındığını hatırlattı. Bölgenin taşkın açısından yüksek risk taşıdığını belirten Bakan, Sapanca Gölü'nü besleyen bütün derelerde risk analizi yapıldığını ve gereken çalışmalara başlandığını da kaydetti.