Bayraktar: Akkuyu Elektriğini 2027'den İtibaren Sistemde Kullanacağız

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Akkuyu Nükleer Güç Santrali'ne (NGS) önümüzdeki birkaç hafta içinde ilk nükleer yakıtın yüklenmesini ve santralin fiziki start-up'ını hedeflediklerini açıkladı. Bayraktar, "2027'den itibaren de sistemimizde Akkuyu elektriğini kullanacağız" dedi.

Bayraktar, 27 Ekim'de İstanbul'da düzenlenen 16. Türkiye Enerji Zirvesi'nde yaptığı konuşmada Akkuyu'da sona gelindiğini vurguladı. Santralde yoğun test sürecinin sürdüğünü belirten Bakan, nükleer güvenlik ve Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalar nedeniyle işin hiçbir şekilde şansa bırakılmadığını söyledi.

Akkuyu'da hangi aşamaya gelindi?

Birinci ünitede devreye alma süreci adım adım ilerliyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, haziranda reaktöre gerçek yakıtla aynı boyut ve ağırlıkta, ancak nükleer madde içermeyen 163 temsili yakıt demetinin yüklendiğini duyurmuştu. Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) gözetiminde yapılan işlem yaklaşık beş gün sürmüştü.

Temsili yakıtın ardından soğuk hidrolik testlere geçildi. Rosatom, ekimde birinci devre hidrolik testlerinin tamamlandığını açıkladı. Testlerde birinci devredeki basınç 24,5 megapaskala, yani normal işletme basıncının yaklaşık bir buçuk katına çıkarıldı. Soğuk ve sıcak fonksiyonel testler, nükleer yakıt yüklenmeden önce yapılması gereken aşamalar arasında yer alıyor.

Reaktörde elektrik üretim süreci, reaktör koruna altıgen biçimli 163 nükleer yakıt demetinin yüklenmesiyle başlıyor. Her demet zirkonyum alaşımlı 312 yakıt çubuğundan oluşuyor. Yaklaşık 3,7 metre uzunluğundaki bu çubukların içinde 350 uranyum peleti yer alıyor.

Lisans sürecinde son durum ne?

NDK kayıtlarına göre birinci ünite için işletmeye alma izni 21 Kasım 2023'te verildi. Bu izin, nükleer yakıt yüklenmeden önce yapılacak işletmeye alma testlerini kapsıyor. Akkuyu Nükleer A.Ş.'nin 27 Aralık 2024'te yaptığı işletme lisansı başvurusu ise şubat ve haziranda sunulan ek belgelerin ardından NDK'nın gözden geçirme ve değerlendirme aşamasında bulunuyor. İkinci ünite için işletmeye alma izni de 18 Mart 2026'da verildi.

Akkuyu kaç megavat elektrik üretecek?

Mersin'in Gülnar ilçesine bağlı Büyükeceli'de yapımı süren santral, her biri 1.200 megavat gücünde VVER-1200 tipi reaktöre sahip dört üniteden oluşacak. Toplam kurulu güç 4.800 megavata ulaşacak. 12 Mayıs 2010'da imzalanan Türkiye-Rusya Hükümetlerarası Anlaşması'na dayanan projeyi, yüzde 100 Rus sermayeli Akkuyu Nükleer A.Ş. yürütüyor. Santralin tam kapasitede Türkiye'nin elektrik talebinin yaklaşık yüzde 10'unu karşılaması öngörülüyor.

Yıl sonu hedefi neydi?

Bayraktar, haziranda temsili yakıt yüklemesinin ardından santralden ilk elektrik üretiminin yıl sonuna kadar gerçekleştirilmesini hedeflediklerini söylemişti. Son açıklamada ise Akkuyu elektriğinin sistemde kullanılması için 2027 yılı işaret edildi.

Nükleer enerjinin Türkiye için olmazsa olmaz olduğunu vurgulayan Bayraktar, "Türkiye iklim değişikliğiyle mücadele edecekse, binalardan tarıma, tarımdan ulaşıma her alanı elektrikleştireceksek mutlaka nükleer enerjiye sahip olmamız lazım." dedi. Bakan, haziranda da Sinop ve Trakya'da planlanan iki santral ve küçük modüler reaktörlerle nükleer kapasitenin 2050'ye kadar 20 bin megavata çıkarılmasının hedeflendiğini açıklamıştı. Bayraktar'a göre 5 Kasım'da Dolmabahçe'de açıklanacak Milli Enerji 2040 Vizyonu'nun merkezinde elektrikleşme yer alacak.