Hume
David Hume · 1711 – 1776
Akıl, tutkuların kölesidir ve yalnızca öyle olmalıdır.
Hume kimdir?
İskoç filozof Hume, empirizmi en tutarlı sonuçlarına götürerek nedensellik, tümevarım ve benlik hakkındaki kesinliklerimizi sarstı. Kant’ı ‘dogmatik uykusundan uyandıran’ düşünür olarak anılır.
Temel fikirleri
Nedensellik ve alışkanlık
İki olayın sürekli art arda geldiğini görürüz ama aralarındaki zorunlu bağı asla görmeyiz; neden-sonuç beklentimiz alışkanlıktan doğar.
Tümevarım sorunu
Güneşin yarın doğacağını geçmiş deneyimden çıkarırız; ama geleceğin geçmişe benzeyeceğini mantıkla kanıtlayamayız.
Olan ve olması gereken
Olgulara ilişkin önermelerden (‘olan’) ahlaki yargılara (‘olması gereken’) doğrudan geçilemez.
Ünlü sözleri kaynağıyla
İnsan Doğası Üzerine Bir İnceleme 2.3.3“Akıl, tutkuların kölesidir ve yalnızca öyle olmalıdır.”
İnsan Anlığı Üzerine Bir Soruşturma, 5. bölüm“Alışkanlık, insan hayatının büyük rehberidir.”
Hume hakkında merak edilenler
Hume kimdir?
İskoç filozof Hume, empirizmi en tutarlı sonuçlarına götürerek nedensellik, tümevarım ve benlik hakkındaki kesinliklerimizi sarstı. Kant’ı ‘dogmatik uykusundan uyandıran’ düşünür olarak anılır.
Hume ne zaman yaşadı?
Hume, 1711 yılında doğdu (doğum yeri: Edinburgh) ve 1776 yılında hayatını kaybetti (Edinburgh).
Hume felsefesinin temel fikirleri nelerdir?
Nedensellik ve alışkanlık: İki olayın sürekli art arda geldiğini görürüz ama aralarındaki zorunlu bağı asla görmeyiz; neden-sonuç beklentimiz alışkanlıktan doğar. Tümevarım sorunu: Güneşin yarın doğacağını geçmiş deneyimden çıkarırız; ama geleceğin geçmişe benzeyeceğini mantıkla kanıtlayamayız. Olan ve olması gereken: Olgulara ilişkin önermelerden (‘olan’) ahlaki yargılara (‘olması gereken’) doğrudan geçilemez.
Hume hangi eserleri yazdı?
Başlıca eserleri: İnsan Doğası Üzerine Bir İnceleme (1739–1740), İnsan Anlığı Üzerine Bir Soruşturma (1748) ve Doğal Din Üzerine Söyleşiler (1779).
Hume hangi felsefe akımına mensuptur?
Hume, Empirizm (Deneycilik) geleneği içinde yer alır.
Hume ünlü sözleri nelerdir?
“Akıl, tutkuların kölesidir ve yalnızca öyle olmalıdır.” (İnsan Doğası Üzerine Bir İnceleme 2.3.3) “Alışkanlık, insan hayatının büyük rehberidir.” (İnsan Anlığı Üzerine Bir Soruşturma, 5. bölüm)