Mâtürîdî
Ebû Mansûr el-Mâtürîdî · İmamü'l-Hüdâ · 853 – 944 (yaklaşık)
Mâtürîdî kimdir?
Semerkant’ta yaşayan Mâtürîdî, Sünnî kelâmın iki büyük ekolünden biri olan Mâtürîdîliğin kurucusudur. Akla geniş bir yer tanıyan yaklaşımı, Orta Asya’dan Anadolu’ya Türk-İslam dünyasında en yaygın inanç ekolü oldu.
Temel fikirleri
Aklın değeri
Allah’ın varlığı ve iyinin, kötünün ne olduğu vahiy gelmeden de akılla bilinebilir; akıl ile nakil birbirini tamamlar.
İnsan iradesi
İnsan fiillerini Allah yaratır ama insan kendi seçimiyle (cüz’î irade) o fiile yönelir; bu yüzden eylemlerinden sorumludur.
Ölçülü yol
Aklı her şeyin üstüne koyan Mu’tezile ile aklı geri plana iten yaklaşımlar arasında dengeli bir yol izledi.
Mâtürîdî hakkında merak edilenler
Mâtürîdî kimdir?
Semerkant’ta yaşayan Mâtürîdî, Sünnî kelâmın iki büyük ekolünden biri olan Mâtürîdîliğin kurucusudur. Akla geniş bir yer tanıyan yaklaşımı, Orta Asya’dan Anadolu’ya Türk-İslam dünyasında en yaygın inanç ekolü oldu.
Mâtürîdî ne zaman yaşadı?
Mâtürîdî, 853 dolaylarında doğdu (doğum yeri: Semerkant (Mâtürîd)) ve 944 dolaylarında hayatını kaybetti (Semerkant).
Mâtürîdî felsefesinin temel fikirleri nelerdir?
Aklın değeri: Allah’ın varlığı ve iyinin, kötünün ne olduğu vahiy gelmeden de akılla bilinebilir; akıl ile nakil birbirini tamamlar. İnsan iradesi: İnsan fiillerini Allah yaratır ama insan kendi seçimiyle (cüz’î irade) o fiile yönelir; bu yüzden eylemlerinden sorumludur. Ölçülü yol: Aklı her şeyin üstüne koyan Mu’tezile ile aklı geri plana iten yaklaşımlar arasında dengeli bir yol izledi.
Mâtürîdî hangi eserleri yazdı?
Başlıca eserleri: Kitâbü’t-Tevhîd ve Te’vîlâtü’l-Kur’ân.
Mâtürîdî hangi felsefe akımına mensuptur?
Mâtürîdî, Kelâm geleneği içinde yer alır.