Yönetmeliğin amacı ve kapsamı

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce hazırlanan Haberleşme, Seyrüsefer ve Gözetim Sistemleri Mânia Kriterleri Hakkında Yönetmelik (SHY-CNS/MÂNİA), 5 Kasım 2026 tarihli ve 33421 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Yönetmeliğin amacı, sivil CNS sistemlerinin mânia kriterlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Yönetmelik, Türk hava sahasında hizmet veren tüm sivil CNS sistemlerini kapsıyor.

Hukuki dayanak

Yönetmelik, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 41, 47 ve 48 inci maddelerine dayanıyor. Bunun yanında 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 437 ve 441 inci maddeleri esas alınmış. Ayrıca 4749 sayılı Kanunla yürürlüğe girmiş olan Şikago Sözleşmesinin Ek-10'u da dayanak olarak gösterilmiş.

Reklamlar

Tanımlarla getirilen kavramlar

Yönetmeliğin tanımlar maddesi, CNS sistemlerini haberleşme, seyrüsefer ve gözetim sistemleri olarak belirliyor. Mâniayı ise hava araçlarının yer hareketleri için kullanılan yüzeylerde bulunan veya seyir halindeki hava aracının korunması için belirlenmiş yüzeyleri aşan ya da bu yüzeylerin dışında bulunan, hava seyrüseferine tehlike oluşturduğu değerlendirilen bütün geçici, sabit veya hareketli cisimler olarak tanımlıyor.

Tanımlar arasında şu başlıklar öne çıkıyor:

  • Coğrafi Tabanlı Dijital Bilgi Platformu: Türkiye AIP'sinde yer alan CNS sistemlerine ait bilgileri içeren ve kullanıcıların yapılaşmaların bu sistemlere etkisini sorgulayabildiği internet tabanlı platform.
  • Aşama-1 (Genel Girdi Taraması): Başvuru sahibi tarafından platform aracılığıyla, ilgili tesis için tanımlanmış yapı tahditli alan yüzeylerinin ve geometrik parametrelerin (r, R, α, j, h) ihlal edilip edilmediğinin beyan ve çizimlere dayalı ön kontrolü.
  • Aşama-2 (Uzman Etki Analizi): CNS hizmet sağlayıcısı ATSEP tarafından yapılan teknik değerlendirme.
  • Sınır durum: Başvuru değerlerinin YTA yüzeyine teğet kaldığı veya ölçüm/hesap belirsizliği içinde yüzeyi ihlal edebileceği durum.
  • RES talebi: Rüzgâr enerji santrali kurmak amacıyla işlemlere başlamış kurum ve kuruluşların, yönetmelikte belirtilen başvuru yolunu izleyerek CNS hizmet sağlayıcısına yaptığı görüş talebi.

Tanımlarda ayrıca ILS kritik sahası, ILS hassas sahası, hassas saha ve operasyonel koruma alanları gibi kavramlar ile ADS-B, DME, VOR, GBAS ve SMR gibi sistemler yer alıyor.

Kimleri ilgilendiriyor

Tanımlardan anlaşıldığı kadarıyla düzenleme, Bakanlıkça veya ilgili mevzuat uyarınca CNS hizmeti sağlama yetkisi verilmiş kurum ve kuruluşları ilgilendiriyor. Bu yetki, hizmet verilen havaalanı veya ünite ile sınırlı. Düzenleme ayrıca CNS sistemlerinin etkilenebileceği alanlarda yapılaşma planlayan başvuru sahiplerini, rüzgâr enerji santrali kurmak üzere işlem başlatmış kurum ve kuruluşları da ilgilendiriyor.

Yürürlük

Resmî Gazete'de yayımlanan metnin bu haberde esas alınan bölümünde yürürlük tarihine ilişkin bir hüküm yer almıyor. Yönetmeliğin sonraki bölümlerindeki usul ve esaslara ilişkin ayrıntılar için Resmî Gazete'deki tam metne bakılması gerekiyor.

Kaynak: 5 Kasım 2026 tarihli ve 33421 sayılı Resmî Gazete.