Ekim ayında kira sözleşmesini yenileyecek milyonlarca kiracı ve ev sahibini ilgilendiren oran netleşti. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) eylül ayı enflasyon verilerini açıklamasıyla birlikte, ekimde yenilenecek konut ve iş yeri sözleşmelerinde uygulanabilecek en yüksek kira artış oranı yüzde 31,49 olarak belirlendi.

Bu oran, eylül ayında sözleşmesi yenilenen kiracılara uygulanabilen yüzde 31,79'luk tavanın 0,30 puan altında kaldı. Böylece kira artış tavanındaki gerileme eğilimi sürdü.

Kira artış oranı nasıl belirleniyor?

Türk Borçlar Kanunu'nun 344'üncü maddesine göre, yenilenen kira dönemlerinde yapılacak artış, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) on iki aylık ortalamalara göre değişimini aşamıyor. TÜİK'in 5 Ekim'de açıkladığı verilere göre bu ortalama yüzde 31,49 oldu.

Bu nedenle eylül ayına ait yüzde 1,84'lük aylık ya da yüzde 29,73'lük yıllık enflasyon, kira hesabında esas alınmıyor. Konut kiralarında bir dönem uygulanan yüzde 25'lik geçici sınır Temmuz 2024'te sona erdiği için, aynı tavan hem konutlarda hem de çatılı iş yerlerinde geçerli.

Kiralar ne kadar artabilir?

Tavan oranın tamamının uygulanması halinde mevcut kira bedellerinin ulaşabileceği seviyeler şöyle:

  • 10.000 TL kira: 3.149 TL artışla 13.149 TL
  • 15.000 TL kira: 4.723,50 TL artışla 19.723,50 TL
  • 20.000 TL kira: 6.298 TL artışla 26.298 TL
  • 30.000 TL kira: 9.447 TL artışla 39.447 TL
  • 40.000 TL kira: 12.596 TL artışla 52.596 TL

Yeni kira bedeli nasıl hesaplanır?

Hesaplama için mevcut aylık kira bedelinin 0,3149 ile çarpılması yeterli. Bulunan tutar artış miktarını, bu tutarın mevcut kiraya eklenmesi ise yeni kira bedelini veriyor. Örneğin 25.000 TL kira ödeyen bir kiracı için azami artış 7.872,50 TL, yeni kira ise 32.872,50 TL oluyor.

Sözleşme ekim ayının herhangi bir gününde yenileniyorsa, yenileme tarihinden önce açıklanan son on iki aylık ortalama esas alınıyor.

Her kiraya yüzde 31,49 zam yapılacak mı?

Hayır. Açıklanan oran yasal bir üst sınır niteliği taşıyor. Ev sahibi bu oranın üzerinde artış talep edemiyor; ancak taraflar anlaşırsa daha düşük bir artış uygulanabiliyor. Sözleşmede daha düşük bir artış hükmü varsa o hüküm esas alınıyor.

Oran, yalnızca sözleşme yenileme dönemi ekim ayına denk gelen kiracıları ilgilendiriyor. Kira sözleşmesi farklı aylarda yenilenenler için o aya ait on iki aylık ortalama geçerli olacak. Öte yandan beş yılı dolduran kira ilişkilerinde, yeni kira bedelinin hakkaniyete göre mahkemece belirlenmesi yolu da açık bulunuyor.

Kira artışı konusunda anlaşmazlık yaşanması halinde, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunlu. Taraflar arabuluculuk aşamasında uzlaşamazsa yargı yoluna gidilebiliyor.

Kira artışında eğilim ne yönde?

Yıllık enflasyon eylülde yüzde 29,73'e gerileyerek Kasım 2021'den bu yana ilk kez yüzde 30'un altına indi. On iki aylık ortalama, geçmiş ayların daha yüksek enflasyon oranlarını da kapsadığı için yıllık enflasyonun gerisinden geliyor ve daha yavaş düşüyor.

Buna rağmen ortalamanın her ay bir miktar gerilemesi, kira artış tavanının da kademeli olarak aşağı inmesini sağlıyor.

Kasım ayında yenilenecek sözleşmeler için geçerli olacak oran, TÜİK'in ekim ayı enflasyon verisini açıklayacağı 3 Kasım 2026'da belli olacak. Aylık enflasyonun mevcut seyrini koruması halinde, on iki aylık ortalamanın ve dolayısıyla kira artış tavanının gerilemeyi sürdürmesi bekleniyor.

Kiracıların, yenileme tarihinden önce sözleşmelerindeki artış maddesini kontrol etmeleri ve yeni bedeli yüzde 31,49'luk tavanı aşmayacak şekilde hesaplamaları öneriliyor.