Herakleitos
Efesli Herakleitos · Karanlık · MÖ 535 – 475 (yaklaşık)
Aynı ırmağa iki kez girilmez.
Herakleitos kimdir?
Efesli Herakleitos, evrendeki her şeyin sürekli bir değişim içinde olduğunu ve bu değişimin ardında evrensel bir düzen, ‘logos’ bulunduğunu savundu. Kısa ve bilmece gibi cümleleri yüzünden Antik Çağ’da ‘Karanlık’ lakabıyla anıldı.
Temel fikirleri
Her şey akar
Evrende hiçbir şey sabit kalmaz; varlık sürekli bir oluş hâlindedir. ‘Her şey akar’ (panta rhei) özdeyişi onun düşüncesinin sonradan yapılmış bir özetidir.
Karşıtların birliği
Gece ve gündüz, sıcak ve soğuk, savaş ve barış birbirine bağlıdır; uyum karşıtların gerilimi içinden doğar.
Logos ve ateş
Değişimin ardında herkes için ortak olan bir akıl ya da yasa (logos) vardır; evrenin temel öğesi ise sürekli dönüşen ateştir.
Ünlü sözleri kaynağıyla
Platon’un aktarımı, Kratylos 402a“Aynı ırmağa iki kez girilmez.”
Parça B53“Savaş her şeyin babasıdır.”
Parça B119“İnsanın karakteri kaderidir.”
Anadolu ile bağı
Herakleitos’un yaşadığı Efes, bugün İzmir’in Selçuk ilçesindedir.
Herakleitos hakkında merak edilenler
Herakleitos kimdir?
Efesli Herakleitos, evrendeki her şeyin sürekli bir değişim içinde olduğunu ve bu değişimin ardında evrensel bir düzen, ‘logos’ bulunduğunu savundu. Kısa ve bilmece gibi cümleleri yüzünden Antik Çağ’da ‘Karanlık’ lakabıyla anıldı.
Herakleitos ne zaman yaşadı?
Herakleitos, MÖ 535 dolaylarında doğdu (doğum yeri: Efes) ve MÖ 475 dolaylarında hayatını kaybetti (Efes).
Herakleitos felsefesinin temel fikirleri nelerdir?
Her şey akar: Evrende hiçbir şey sabit kalmaz; varlık sürekli bir oluş hâlindedir. Karşıtların birliği: Gece ve gündüz, sıcak ve soğuk, savaş ve barış birbirine bağlıdır; uyum karşıtların gerilimi içinden doğar. Logos ve ateş: Değişimin ardında herkes için ortak olan bir akıl ya da yasa (logos) vardır; evrenin temel öğesi ise sürekli dönüşen ateştir.
Herakleitos hangi eserleri yazdı?
Başlıca eserleri: Doğa Üzerine (yalnızca parçalar hâlinde günümüze ulaştı).
Herakleitos hangi felsefe akımına mensuptur?
Herakleitos, İlkçağ doğa felsefesi geleneği içinde yer alır.
Herakleitos ünlü sözleri nelerdir?
“Aynı ırmağa iki kez girilmez.” (Platon’un aktarımı, Kratylos 402a) “Savaş her şeyin babasıdır.” (Parça B53) “İnsanın karakteri kaderidir.” (Parça B119)
Herakleitos ile Anadolu arasında nasıl bir bağ var?
Herakleitos’un yaşadığı Efes, bugün İzmir’in Selçuk ilçesindedir.