Sokrates
Atina'nın atsineği · MÖ 470 – 399 (yaklaşık)
Sorgulanmamış bir hayat yaşanmaya değmez.
Sokrates kimdir?
Tek satır yazı bırakmadığı hâlde Batı felsefesinin kurucu figürü sayılan Sokrates, Atina sokaklarında insanlarla konuşarak onların bildiklerini sandıkları şeyleri sorguladı. Gençleri yoldan çıkarmak ve kentin tanrılarını tanımamakla suçlandı, MÖ 399’da baldıran zehri içirilerek idam edildi. Düşüncelerini öğrencisi Platon’un diyaloglarından öğreniyoruz.
Temel fikirleri
Sokratik yöntem
Soru sorarak karşısındakinin çelişkilerini ortaya çıkarır, böylece doğru tanıma birlikte ulaşmayı amaçlar; kendisi bu yöntemi ebeliğe benzetirdi: hakikati ‘doğurtmak’.
Erdem bilgidir
Kimse bile bile kötülük yapmaz; kötülük bilgisizlikten doğar. Bu yüzden iyi bir hayat, iyinin ne olduğunu bilmekten geçer.
Kendini bil
Delfi tapınağındaki bu öğüdü felsefesinin merkezine koydu: insanın önce kendi cehaletinin farkına varması gerekir.
Ünlü sözleri kaynağıyla
Platon, Sokrates’in Savunması 38a“Sorgulanmamış bir hayat yaşanmaya değmez.”
Platon, Sokrates’in Savunması 21d’ye dayanan ünlü ifade“Bildiğim tek şey, hiçbir şey bilmediğimdir.”
Platon, Gorgias 469c“Haksızlık yapmak, haksızlığa uğramaktan daha kötüdür.”
Sokrates hakkında merak edilenler
Sokrates kimdir?
Tek satır yazı bırakmadığı hâlde Batı felsefesinin kurucu figürü sayılan Sokrates, Atina sokaklarında insanlarla konuşarak onların bildiklerini sandıkları şeyleri sorguladı. Gençleri yoldan çıkarmak ve kentin tanrılarını tanımamakla suçlandı, MÖ 399’da baldıran zehri içirilerek idam edildi. Düşüncelerini öğrencisi Platon’un diyaloglarından öğreniyoruz.
Sokrates ne zaman yaşadı?
Sokrates, MÖ 470 dolaylarında doğdu (doğum yeri: Atina) ve MÖ 399 dolaylarında hayatını kaybetti (Atina).
Sokrates felsefesinin temel fikirleri nelerdir?
Sokratik yöntem: Soru sorarak karşısındakinin çelişkilerini ortaya çıkarır, böylece doğru tanıma birlikte ulaşmayı amaçlar; kendisi bu yöntemi ebeliğe benzetirdi: hakikati ‘doğurtmak’. Erdem bilgidir: Kimse bile bile kötülük yapmaz; kötülük bilgisizlikten doğar. Kendini bil: Delfi tapınağındaki bu öğüdü felsefesinin merkezine koydu: insanın önce kendi cehaletinin farkına varması gerekir.
Sokrates ünlü sözleri nelerdir?
“Sorgulanmamış bir hayat yaşanmaya değmez.” (Platon, Sokrates’in Savunması 38a) “Bildiğim tek şey, hiçbir şey bilmediğimdir.” (Platon, Sokrates’in Savunması 21d’ye dayanan ünlü ifade) “Haksızlık yapmak, haksızlığa uğramaktan daha kötüdür.” (Platon, Gorgias 469c)