Havaların soğumasıyla kapalı ortamlarda geçirilen süre uzuyor, grip ve soğuk algınlığı da yeniden gündeme geliyor. Sağlık Bakanlığı'na göre grip, özellikle sonbahar sonu, kış ve ilkbahar başında sık görülen bulaşıcı bir hastalık; çoğu kişi bir hafta içinde iyileşse de risk grubundakilerde ağır seyredebiliyor. Soğuk algınlığı ise influenza dışındaki yaklaşık 200 virüsün yol açtığı, gripten daha hafif geçen bir üst solunum yolu enfeksiyonu. Birkaç basit alışkanlık, her ikisinin de bulaşma riskini azaltmaya yardımcı oluyor.

1. Ellerinizi sık ve doğru yıkayın

Grip virüsü, hastanın öksürmesi, hapşırması ve konuşmasıyla saçılan damlacıklarla 1-2 metreye kadar yayılabiliyor. Virüs yüzeylerde 2-8 saat canlı kalabildiği için kirli bir kapı koluna dokunup eli ağza, buruna ya da göze götürmek de bulaşmaya yetebiliyor. Sağlık Bakanlığı'nın el yıkama rehberine göre eller; bilekler, avuç içleri, parmak araları ve tırnak uçları dâhil en az 20 saniye sabunla ovuşturularak yıkanmalı. Sabun ve su bulunmadığında alkol bazlı el antiseptiği kullanılabiliyor. Kapı kolu, ışık anahtarı ve telefon gibi sık dokunulan yüzeyleri düzenli temizlemek de öneriler arasında.

2. Risk grubundaysanız grip aşısını ihmal etmeyin

Bakanlık, her yıl yaptırılan grip aşısını en etkili korunma yöntemi olarak gösteriyor. Aşı, grip mevsimi boyunca ekim-mart döneminde yaptırılabiliyor; koruyuculuğu yaklaşık 2 hafta sonra başlıyor. Aşı bedeli şu gruplar için SGK tarafından karşılanıyor:

Reklamlar
  • 65 yaş ve üzerindekiler ile huzurevi ve bakımevlerinde kalanlar,
  • gebeliğin ikinci ya da üçüncü üç aylık döneminde olanlar,
  • astım dâhil kronik akciğer ve kalp-damar hastalığı, diyabet dâhil kronik metabolik hastalık, kronik böbrek yetmezliği ya da kan hastalığı olanlar,
  • bağışıklık sistemi baskılanmış olanlar ile uzun süreli aspirin tedavisi gören 6 ay-18 yaş arasındaki çocuk ve gençler.

65 yaş ve üzerindekiler ile bakımevinde kalanlardan sağlık raporu istenmiyor. Aşı; 6 aydan küçük bebeklere, gebeliğin ilk üç ayındakilere ve yumurtaya ya da aşının bileşenlerine ciddi alerjisi olanlara yapılmıyor.

3. Kapalı ortamları havalandırın

Bakanlık, pencereleri açarak iç mekânın havalandırılmasını ve mümkünse dış ortamda bir araya gelinmesini öneriyor. Gerekli olmadıkça kalabalık ve kapalı yerlerde uzun süre kalmamak da önerilen adımlardan. Dünya Sağlık Örgütü de gribin okul ve bakımevi gibi kalabalık ortamlarda hızla yayıldığına dikkat çekiyor.

4. Hastaysanız evde dinlenin

Gripli bir kişi, belirtiler başlamadan bir gün önceden hastalığın 5-7. gününe kadar bulaştırıcı olabiliyor. Bakanlık bu nedenle hastaların evde dinlenmesini, kalabalık ortamlara girmemesini ve bol sıvı tüketmesini öneriyor; sağlık kuruluşuna gitmek zorunda kalanların maske takması isteniyor. Grip ve soğuk algınlığında antibiyotiklerin yararı olmadığı, hekim önerisi dışında ilaç kullanılmaması gerektiği de vurgulanıyor. Bu tür şikâyetlerde ilk başvuru adresi aile hekimi; risk grubundakilerin belirtiler başladıktan sonraki 24-48 saat içinde hekime başvurması öneriliyor.

5. Öksürük ve hapşırık adabına uyun

Öksürürken ya da hapşırırken ağız ve burun kâğıt mendille kapatılmalı, mendil hemen çöpe atılmalı. Mendil yoksa kolun iç yüzü kullanılmalı, ardından eller yıkanmalı.

El hijyeni, aşı, havalandırma, evde dinlenme ve öksürük adabı bu kışın temel korunma adımları. Kronik hastalığı olanlar, hamileler ve 65 yaş üstündekiler aşı ve korunma konusunda aile hekimine danışmalı. Risk grupları ve aşı hakkında ayrıntılı bilgiye Sağlık Bakanlığı'nın Aşı Portalı üzerinden ulaşılabiliyor.