Atina Okulu
Raffaello Sanzio, 1509–1511 · Scuola di Atene
Antik Yunan’ın büyük düşünürleri görkemli bir yapıda bir arada: Platon ve Aristoteles’in merkezde olduğu, Rönesans’ın akıl ve bilgiye adanmış manifestosu.
Eserin hikâyesi
Papa II. Julius’un Vatikan’daki özel kütüphanesi olarak kullanılan Stanza della Segnatura’nın duvarına yapılan bu fresk, felsefeyi temsil eder. Görkemli tonozlu bir yapının içinde, antik çağın filozofları, matematikçileri ve astronomları tartışıyor, yazıyor, düşünüyor.
Kompozisyonun tam ortasında iki figür yürür: elinde “Timaios” adlı kitabıyla parmağıyla göğü gösteren Platon ve “Etik” kitabını tutarak avucunu yere doğru açan Aristoteles. Bu iki jest, idealar dünyasını savunan Platon ile gözleme ve somut dünyaya dayanan Aristoteles felsefesi arasındaki farkı tek bakışta özetler.
Raffaello, bu antik düşünürlere kendi döneminin büyük sanatçılarının yüzlerini verdi. Platon’un yüzünün Leonardo da Vinci’ye benzediği kabul edilir; ön planda bir mermer bloğa yaslanmış düşünceli Herakleitos’un ise Michelangelo’ya göndermeyle sonradan eklendiği düşünülür. Sağ kenarda izleyiciye bakan genç adam ise Raffaello’nun kendisidir.
Nelere bakmalı?
Platon ve Aristoteles
Merkezdeki iki figürün el hareketlerine bakın: biri yukarıyı, diğeri yeryüzünü gösterir.
Merdivendeki Diogenes
Basamaklara gelişigüzel uzanmış yaşlı adam, kurallara meydan okuyan filozof Diogenes olarak yorumlanır.
Pergelli matematikçi
Sağ önde yere eğilmiş, pergelle çizim yapan figürün Öklid ya da Arşimet olduğu, yüzünün de mimar Bramante’ye benzediği düşünülür.
Ressamın imzası gibi bir yüz
Sağ kenardaki grupta, siyah bereli ve doğrudan bize bakan genç adam Raffaello’nun otoportresidir.
Biliyor muydunuz?
- Raffaello bu freski yaparken yalnızca 26–28 yaşlarındaydı.
- Aynı odanın diğer duvarlarında teolojiyi, şiiri ve hukuku temsil eden fresk sahneleri yer alır.
