Nedimeler
Diego Velázquez, 1656 · Las Meninas
Küçük prenses, nedimeleri, cüceler, bir köpek, aynada kral ve kraliçe, tuvalinin başında ressamın kendisi: resim tarihinin en çok tartışılan tablosu.
Eserin hikâyesi
Madrid’deki kraliyet sarayında, Velázquez’in atölyesi olarak kullanılan geniş bir odadayız. Ortada beş yaşındaki prenses Margarita Teresa, çevresinde ona hizmet eden nedimeler (meninas), sağda saray cüceleri ve uyuklayan bir köpek var. Solda dev bir tuvalin başında fırçasını tutan Velázquez’in kendisi bize bakıyor.
Peki ressam kimi resmediyor? Arka duvardaki aynada Kral IV. Felipe ve Kraliçe Mariana’nın yansıması görünür. Yani tablodaki herkes, bizim durduğumuz yerde duran kral ve kraliçeye bakıyor olabilir; izleyici, tablonun içine çekilir ve kendini kralın yerinde bulur.
Velázquez gerçeklik ile yansıma, izleyen ile izlenen arasındaki ilişkiyi o kadar katmanlı kurdu ki, eser yüzyıllardır filozofları ve sanatçıları düşündürüyor. Picasso 1957’de bu tablo üzerine 58 farklı yorum resmetti.
Nelere bakmalı?
Ayna
Arka duvardaki küçük aynada kral ve kraliçe görünür: tablonun gizemli merkezi.
Ressamın göğsü
Velázquez’in göğsündeki kırmızı Santiago Tarikatı haçı, tablo yapıldıktan sonra eklendi; ressam bu şövalyelik unvanını 1659’da aldı.
Kapıdaki adam
Arka kapıda, merdivende duran ve ışığa karşı silüeti görünen figür sarayın bir görevlisidir; derinlik duygusunu güçlendirir.
Köpek
Sağ önde uyuklayan köpeği, cüce Nicolasito Pertusato ayağıyla dürtmektedir.
Biliyor muydunuz?
- Prado Müzesi’nde tablonun önü çoğu zaman en kalabalık noktadır; eser müzenin simgesi sayılır.
