İnci Küpeli Kız
Johannes Vermeer, y. 1665 · Meisje met de parel
Omzunun üzerinden bize dönen genç kız, mavi türbanı ve ışıl ışıl incisi: “Kuzeyin Mona Lisa’sı” diye anılan Vermeer başyapıtı.
Eserin hikâyesi
Koyu bir zeminin önünde genç bir kız, omzunun üzerinden bize doğru dönmüş; dudakları hafifçe aralanmış, gözleri ışıl ışıl. Başında mavi ve sarı bir türban, kulağında iri bir inci küpe var. An, sanki biri ona seslenmiş ve o da tam o sırada dönmüş gibi.
Bu tablo aslında bir portre değil, Hollandaca “tronie” denen türden bir yüz çalışmasıdır: ressamlar ilginç kıyafetler ve ifadelerle hayalî karakterler ya da tipler resmederdi. Modelin kim olduğu bilinmiyor; bu belirsizlik, tabloya dair romanlara ve filmlere ilham verdi.
Vermeer, türbanın mavisini, dönemin en pahalı pigmenti olan lapis lazuli taşından elde edilen ultramarinle boyadı. Kızın gözlerindeki, dudağındaki ve incisindeki küçük ışık lekeleri, birkaç fırça darbesiyle resme hayat verir.
Nelere bakmalı?
İnci
Yakından bakınca incinin aslında yalnızca birkaç fırça darbesinden oluştuğunu görürsünüz: alttaki beyaz yakanın yansıması ve tek bir parlak nokta.
Ultramarin
Türbanın derin mavisi, Afganistan’dan gelen lapis lazuli taşının öğütülmesiyle elde edilen pahalı bir boyadır.
Bakış
Doğrudan izleyiciye yönelen bakış ve aralık dudaklar, tabloya canlı bir an duygusu verir.
Koyu fon
Bugün siyah görünen arka plan, 2018’deki araştırmalara göre başlangıçta yeşil bir perde olarak boyanmıştı; renk zamanla değişti.
Biliyor muydunuz?
- Tracy Chevalier’in 1999’da yayımlanan romanı ve 2003 yapımı filmi, tablonun dünya çapında ünlenmesine katkı sağladı.
- Tablo Lahey’deki Mauritshuis Müzesi’nde sergilenir.
