Kur’an Okuyan Kız
Osman Hamdi Bey, 1880
Çinili bir odada rahle başında Kur’an okuyan genç bir kadın: sessiz, ağırbaşlı ve ışık dolu bu tablo 2019’da rekor bir fiyatla el değiştirdi.
Eserin hikâyesi
Genç bir kadın, halı üzerinde diz çökmüş, önündeki örtülü rahlede açık duran Kur’an’ı okuyor. Arkasında altıgen desenli mavi çiniler, solda kafesli bir pencere ve pencerenin ardında yeşillik, yerde ise küçük bir kandil var. Sahne tamamen sessiz ve içe dönük.
Osman Hamdi Bey kadınları okuyan, düşünen ve kendi kültürünün bilgisine sahip figürler olarak resmetmeyi sık sık tercih etti. Bu tutum, Avrupalı oryantalistlerin Doğulu kadını çoğunlukla edilgen ve süs nesnesi gibi gösteren tablolarından belirgin biçimde ayrılır.
Tablonun sakin ışığı, çinilerin ritmik deseni ile kadının giysisindeki sıcak tonları uyum içinde birleştirir. Ressam, mimari dekorasyonu belgeleyici bir titizlikle işlemesiyle bilinir; buradaki çiniler de gerçek Osmanlı yapılarından alınmış örneklere dayanır.
Nelere bakmalı?
Rahle ve örtü
Kitabın durduğu rahle işlemeli bir örtüyle kaplanmıştır; kumaşın kıvrımları ve desenleri ince bir ustalıkla resmedilmiştir.
Altıgen çiniler
Duvarın tamamını kaplayan mavi-beyaz altıgen çiniler sahnenin ritmini belirler ve figürü bir çerçeve gibi kuşatır.
Kafesli pencere
Soldaki ahşap kafesin ardındaki yeşillik, kapalı mekânla dış dünya arasında ince bir bağ kurar.
Kandil
Yerdeki küçük kandil, okumanın ve tefekkürün zamanını —belki de akşamı— ima eder.
Biliyor muydunuz?
- Tablo 2019’da Londra’daki Bonhams müzayedesinde 6,3 milyon sterlinin üzerinde bir bedelle satıldı; bu, bir Osman Hamdi eserine ödenen en yüksek fiyat olarak kayda geçti.
- Eser bugün Kuala Lumpur’daki Malezya İslam Sanatları Müzesi’nin koleksiyonunda.
