Kompozisyon VII
Vassily Kandinsky, 1913 · Komposition VII
Renk ve biçimlerin müzik gibi çarpıştığı, girdaplar halinde döndüğü dev bir tuval: soyut sanatın Birinci Dünya Savaşı öncesindeki doruğu.
Eserin hikâyesi
Bu dev tuvalde tanınabilir bir figür, manzara ya da nesne yok gibi görünür: renk lekeleri, çizgiler, kıvrımlar ve biçimler adeta bir orkestra gibi birbirine karışıyor, çarpışıyor, dönüyor. Kandinsky’nin amacı da tam olarak buydu: resmi, müziğin seslerle yaptığını renk ve biçimle yapan bir sanata dönüştürmek.
Kandinsky, “Kompozisyon” adını verdiği eserleri en önemli çalışmaları olarak görürdü. Kompozisyon VII için otuzdan fazla hazırlık çizimi, suluboya ve yağlı boya etüdü yaptı; büyük tuvali ise yalnızca birkaç günde tamamladı. Çalışmanın aşamaları, dönemin fotoğraflarıyla da belgelendi.
Sanat tarihçileri tabloda Tufan, Kıyamet ve Diriliş gibi temaların izlerini arar; ancak Kandinsky’ye göre izleyicinin bir hikâye aramasına gerek yoktur. Önemli olan renklerin ve biçimlerin ruhta uyandırdığı duygudur. Eser, Birinci Dünya Savaşı’ndan hemen önce yapıldı ve soyut sanatın ilk büyük başyapıtlarından biri kabul edilir.
Nelere bakmalı?
Merkez
Kompozisyonun sol-ortasında koyu bir çekirdek etrafında dönen renkler, bakışı sürekli hareket halinde tutar.
Renk ve ses
Kandinsky sarıyı keskin bir trompet sesine, maviyi derin bir org sesine benzetirdi; tabloyu bir senfoni gibi “dinlemeyi” deneyin.
Çizgi ve leke
Keskin siyah çizgiler ile yumuşak, akışkan renk lekeleri sürekli birbiriyle diyalog halindedir.
Boyut
İki metreye üç metrelik tuval, izleyiciyi bir manzara gibi içine alır.
Biliyor muydunuz?
- Kandinsky, renkleri ses ve müzikle ilişkilendiren bir algı biçimine (sinestezi) sahip olabileceği düşünülen sanatçılardandır.
