Savaş Gemisi Temeraire
J. M. W. Turner, 1839 · The Fighting Temeraire
Trafalgar’ın kahraman gemisi son yolculuğunda, kara bir buharlı römorkörün peşinde, görkemli bir gün batımında: bir çağın kapanışı.
Eserin hikâyesi
Thames Nehri’nde, gün batımının alevli renkleri altında solgun, hayalet gibi beyaz bir yelkenli savaş gemisi, küçük, kara ve dumanlı bir buharlı römorkör tarafından çekiliyor. Gemi, 1805’teki Trafalgar Deniz Savaşı’nda Nelson’ın filosunda çarpışan HMS Temeraire’dir ve 1838’de sökülmek üzere tersaneye götürülmektedir.
Turner sahneyi bir belge gibi değil, bir şiir gibi resmetti: geminin direkleri aslında çoktan sökülmüştü ama ressam onu tüm görkemiyle gösterdi. Batan güneş, yelken çağının sona erişini; kara, gürültülü römorkör ise sanayi devriminin ve buhar gücünün yükselişini simgeler.
Turner bu tabloyu “sevgilim” diye anar ve satmak istemezdi; ölümünde diğer eserleriyle birlikte İngiliz ulusuna bıraktı. 2005’te BBC Radio 4’ün düzenlediği oylamada “İngiltere’nin en büyük tablosu” seçildi.
Nelere bakmalı?
Hayalet gemi
Temeraire neredeyse saydam, soluk tonlarla resmedilmiştir; artık bu dünyaya ait değil gibidir.
Römorkör
Kara gövdesi ve kırmızı dumanıyla küçük römorkör, eski dev gemiye zıt bir yeni çağ imgesidir.
Gün batımı
Sağdaki güneş ve gökyüzündeki kalın, neredeyse heykelsi boya katmanları Turner’ın imzasıdır.
Ay
Sol üstte, gökyüzünün soğuk tarafında incecik bir ay belirir: günün ve bir dönemin bitişi.
Biliyor muydunuz?
- Tablo, 2020’de dolaşıma giren İngiliz 20 sterlinlik banknotunda Turner’ın otoportresiyle birlikte yer alır.
