Saman Arabası
John Constable, 1821 · The Hay Wain
Suffolk’ta sığ bir nehri geçen at arabası, kıyıda eski bir kır evi ve kocaman bir yaz gökyüzü: İngiliz kırsalının sembolü haline gelen manzara.
Eserin hikâyesi
Bir yaz öğleden sonrası, iki atın çektiği boş bir saman arabası Stour Nehri’nin sığ suyunu geçiyor. Solda Flatford Değirmeni’nin yanındaki eski bir kır evi, kıyıda suya bakan bir köpek, uzakta tarlada çalışan biçerler var. Tablonun neredeyse yarısını hareketli, ışıklı bir gökyüzü kaplıyor.
Constable, çocukluğunun geçtiği bu vadiyi ömür boyu resmetti; sahneyi yerinde yaptığı eskizlerden yararlanarak Londra’daki atölyesinde tamamladı. Bulutları ve havanın değişimini neredeyse bir bilim insanı titizliğiyle inceledi; gökyüzünü “manzaranın anahtarı” olarak görüyordu.
Tablo 1821’de Londra’da “Manzara: Öğle” adıyla sergilendiğinde fazla ilgi görmedi. Ancak 1824’te Paris Salonu’nda altın madalya kazandı; Fransız ressamlar Constable’ın taze renklerini ve canlı fırça vuruşlarını büyük bir hayranlıkla karşıladı. Eser, sonraki kuşakların doğaya açık havada bakmasını etkileyen önemli bir köprü oldu.
Nelere bakmalı?
Gökyüzü
Bulutların gölgeleri tarlalara düşüyor; Constable havanın değişkenliğini bütün tabloya yayar.
Beyaz ışık noktaları
Ağaçlarda ve suda görülen küçük beyaz dokunuşlar, ışığın yapraklarda ve suda parıldamasını anlatır; eleştirmenler buna “Constable’ın karı” derdi.
Köpek
Kıyıdan arabaya bakan küçük köpek, sahnenin sessiz tanığıdır.
Kır evi
Soldaki ev bugün hâlâ ayaktadır ve ziyaret edilebilir.
Biliyor muydunuz?
- İngiltere’de yapılan pek çok kamuoyu yoklamasında Saman Arabası, ülkenin en sevilen tabloları arasında üst sıralarda yer aldı.
