Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır. Bu kural, 17 Nisan 2021 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 3. maddesinde yer alır. Aynı madde, ilk defa veya yeniden memuriyete ya da kamu görevine atanacak herkes için arşiv araştırması yapılmasını öngörür; öğretmenler ise iki araştırmanın birlikte yapılacağı grup içinde sayılır.

Arşiv araştırmasında neler incelenir?

Kanunun 4. maddesine göre arşiv araştırması; kişinin adli sicil kaydının, kolluk tarafından hâlen aranıp aranmadığının, hakkında bir tahdit bulunup bulunmadığının, kesinleşmiş mahkeme kararlarının, devam eden ya da sonuçlanmış soruşturma ve kovuşturmalardaki olguların ve kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir.

Güvenlik soruşturması bunlara ek olarak, 5. madde uyarınca kişinin görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk ve istihbarat birimlerindeki olgusal verilerini, yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğini, terör örgütleri veya suç örgütleriyle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığını kapsar.

Reklamlar

Araştırmayı kim yapar, süre ne zaman başlar?

3 Haziran 2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 11. maddesine göre öğretmenlere ilişkin güvenlik soruşturması, doğrudan yapılacak talep üzerine Emniyet Genel Müdürlüğü ve/veya mahallî mülki idare amirliklerince gerçekleştirilir; illerden gelen talepler valilikler tarafından yerine getirilir. Talebe kişinin adı, soyadı, kimlik numarası, güncel adresi, iletişim bilgileri, mezun olduğu okul, son çalıştığı iş yeri ve unvan bilgilerini içeren liste eklenir.

Süre, talebin ilgili kuruma ulaşmasından itibaren işler. Arşiv araştırması sonuçları en geç 30 iş günü, güvenlik soruşturması sonuçları en geç 60 iş günü içinde talep eden kuruma bildirilir. Bu süreler sonucun kuruma bildirilmesine ilişkindir; atamanın tamamlanması için ayrıca bir tarih öngörülmemiştir.

Sonucu kim değerlendirir?

Elde edilen veriler, Kanunun 7. maddesine göre kurum bünyesinde kurulan Değerlendirme Komisyonuna iletilir. Bakanlıklarda komisyon, bakan yardımcısının başkanlığında teftiş/denetim, personel ve hukuk birimlerinden birer üyeyle, başkan dâhil en az beş kişiden ve tek sayıda oluşur. Yönetmeliğin 12. maddesine göre komisyon üye tam sayısıyla toplanır, kararlarını oy çokluğuyla alır ve kişinin atanıp atanmaması hakkındaki nesnel ve gerekçeli değerlendirmesini atamaya yetkili amire yazılı olarak sunar.

Somut olarak gözlemlenemeyen veya doğruluğu denetlenemeyen bilgiler ile iftira olduğu yahut kin ve düşmanlık gibi saiklerle verildiği açık olan beyanlar komisyona iletilmez ve dikkate alınmaz. Komisyon gerekli görürse, bilginin kaynağını açıklamaksızın ilgili kişiden açıklama isteyebilir.

Verilere erişim ve silinme

Kanunun 8. maddesine göre kişi, istihbari faaliyete konu olmayan kendi verileri hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, düzeltilmesini ve silinmesini isteme hakkına sahiptir. Veriler, 10. madde uyarınca işlenme amacı ortadan kalkınca veya her durumda iki yılın sonunda silinir; işleme karşı dava açılmışsa karar kesinleşmeden silinmez.